Door: Frits van Dam | Geplaatst: 25 november 2008

Zelfreinigend vermogen

Je kunt er vergif op innemen. Wordt een alternatieve therapeut aan de schandpaal genageld, dan stromen bij de Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) de verontwaardigde mailtjes weer binnen, zoals: ‘Weet de VtdK wel wat er allemaal in de reguliere zorg mis gaat, dat er door medische fouten jaarlijks meer dan 1500 doden vallen. Pakken jullie de onkunde en de kwakzalverij in eigen kring maar eens aan.’

Zelfreinigend vermogen

(English summary at the end.)

Ogenschijnlijk hebben die briefschrijvers een punt. Natuurlijk gaat er het nodige mis in de zorg, niemand die dat ontkent. Maar wat die verontwaardigde briefschrijvers vergeten, is dat al die fouten en problemen aan het licht komen juist doordat er in de reguliere zorg van alles gedaan wordt om de kwaliteit te bewaken en fouten en misstanden boven water te krijgen. Het is de reguliere wereld zelf die in onderlinge samenwerking regels opgesteld heeft en procedures heeft afgesproken waardoor misstanden gesignaleerd, gecorrigeerd en via de tuchtrechter bestraft worden. ‘Zelfreinigend vermogen’ heet zo iets. De Inspectie voor Gezondheidszorg (IGZ) heeft hierbij een toezichthoudende functie.

Hoe anders gaat het toe in de alternatieve wereld. Daar is kwaliteitscontrole vrijwel onbekend. Afspraken over wat wel en niet toelaatbaar is, zijn er niet. Serieus te nemen tuchtrechtspaak bestaat niet. Toch is toezicht nodig, want alternatieve behandelingen zijn lang niet altijd onschuldig. Je hoeft alleen maar te denken aan het Kushi-dieet waar Flora, de ex-vrouw van Roel van Duijn aan ten onder ging, Sylvia Millecam en Jomanda, de misstanden in de Maria Magdalenakliniek. Of neem die gewezen kankerspecialist die propaganda maakt voor een middel (DCA) dat tot nu toe niemand geholpen heeft behalve hemzelf, maar waarbij wel ernstige bijwerkingen zijn opgetreden. Zeer recent is in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde gerapporteerd over een gruwelijke complicatie als gevolg van een chiropraxiebehandeling. Het nut van chiropraxie is overigens voor geen enkele indicatie onomstotelijk aangetoond. De behandelingen van Simoncini met natriumbicarbonaat, de orthomoleculaire behandelingen van Engelbert Valstar zijn evenzovele voorbeelden. Veel gepoch, maar geen controleerbare resultaten en geen inzicht in bijwerkingen en complicaties.

 

Lakse houding

De VtdK kan niet anders dan vaststellen dat het de IGZ een zorg is, wat er zich bij de alternatieven afspeelt. Toezicht houden op deze sector doet zij in ieder geval niet. Patiëntveiligheid is kennelijk niet nodig als een alternatieve therapeut bezocht wordt. Dat het zelfreinigend vermogen in de alternatieve wereld nul is, komt mede door de lakse houding van de inspectie ‘Wie maakt ons wat’, zo denken de alternatieve genezers terecht. Het is niet voor niets dat de artsen die in de zaak Millecam geschorst zijn, hun artsenbordje van de muur hebben geschroefd en vervolgens gewoon door zijn gegaan met hun praktijken. Waar de IGZ het af laat weten, bestrijdt de VtdK vrijwel als enige systematisch de vreemde en soms zelfs gevaarlijke opvattingen over ziekte en gezondheid van de alternatieve wereld. Veel meer dan misstanden met enig lawaai in de publiciteit brengen kan ze echter niet. Dat de VtdK daardoor nogal eens wat hate-mail krijgt neemt ze maar op de koop toe

 

Dit artikel verscheen op 25 november 2008 in De Telegraaf op de pagina ‘Gezond en Wel’.

Voor een overzicht van andere bijdragen op ‘Gezond en Wel’ zie elders op deze site.

Een variatie op dit thema verscheen op 28 april 2010 onder de titel ‘Missers’ op de website geneeskundestudent.nl  .

 

Nieuwsbrief

De Digitale Nieuwsbrief van de VtdK houdt u regelmatig op de hoogte van nieuwe artikelen op deze site.

 

English summary

The Dutch Association against
Quackery is often blamed for not paying enough attention to various
mishaps in regular medicine. This is a recurrent subject of hate mail.
But we only hear about all these regrettable errors and problems
because of the extensive quality surveillance of regular medcine, which
includes the activities of the Health Inspectorate and the Disciplinary
Courts.
The alternative
world doesn’t have any serious quality control, even though lots of
things can go wrong there. There is merely bragging about results, but
these results can’t be checked, and not much is known about side
effects and complications. The Health Inspectorate has poor control
of alternative healers. The healers know that and act accordingly.
Physicians who have been suspended for life merely have to remove the
M.D.-sign from their door and then they can continue their practice.
The Association against Quackery is the only one who does anything
about it, but much more than making noise they can’t do.

Frits van Dam

dr. F.S.A.M. van Dam is als psycholoog verbonden aan het Nederlands Kanker Instituut/Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis en als bijzonder hoogleraar aan de afdeling Klinische Psychologie, FMW, Universiteit van Amsterdam.

Gerelateerde artikelen

artikelen - 18 april 2022

Orthomoleculair supplementenbedrijf Vitakruid geeft slikadviezen die nergens op zijn gebaseerd.

page - 01 december 2020

 Voorgeschiedenis Van 1865 tot in 1993 was kwakzalverij verboden bij de wet (Thorbecke, wet Regelende de Uitoefening der Geneeskunst, RUG), maar dat verbod werd nauwelijks gehandhaafd omdat het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht andere prioriteiten stelden. Het gebrek aan handhaving was de reden dat onze vereniging in1881 werd opgericht door de gebroeders Bruinsma. Voor […]

tijdschrift - 01 december 2020

 Voorgeschiedenis Van 1865 tot in 1993 was kwakzalverij verboden bij de wet (Thorbecke, wet Regelende de Uitoefening der Geneeskunst, RUG), maar dat verbod werd nauwelijks gehandhaafd omdat het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht andere prioriteiten stelden. Het gebrek aan handhaving was de reden dat onze vereniging in1881 werd opgericht door de gebroeders Bruinsma. Voor […]