Door: C.N.M. Renckens | Geplaatst: 09 april 2014

ZonMw houdt nog steeds van alternatieve geneeskunde

Opnieuw gaat ZonMw, financieringsorganisatie van zorgonderzoek, kort door de bocht en pleit de organisatie al weer, uitermate slecht onderbouwd, voor een kennisprogramma op het gebied van ‘complementaire’ zorg, zich baserend op een rapport, geschreven door enkele fervente aanhangers van alternatieve geneeswijzen.

Een van hen, gepensioneerd chirurg Hans Jeekel, vindt bijvoorbeeld dat homeopathie ‘nog een kans moet krijgen’ en recht heeft op serieuze aandacht. Met de eenzijdige samenstelling van de commissie die het schreef, met in haar midden zelfs de quantum-therapeut Martine Busch van het Parapsychologisch Instituut te Utrecht, was de uitkomst ervan natuurlijk geheel voorspelbaar.

ZonMw noemt complementaire zorgvormen en behandelwijzen die vaak ondersteunend aan reguliere zorginterventies worden gebruikt: ‘natuurlijke producten’ als vitaminepreparaten en voedingssupplementen, mind-body benaderingen als muziektherapie (‘Mozart-effect’), meditatie, acupunctuur en yoga, en manipulatieve en lichaamsgerichte technieken als chiropraxie en massage.

Het zijn zaken waarvoor geen enkel serieus wetenschappelijk bewijs is, realiseert ook ZonMw zich. ‘Complementaire zorg wordt vaak ongestructureerd en geïsoleerd toegepast zonder duidelijk bewijs van een veilige en effectieve inzet.’, lezen we ook in de ZonMw verklaring, die zich baseert op een dik rapport.

Dit rapport is zeer eenzijdig pro-alternatief, het bevat ook nog eens talrijke onjuistheden (over zgn. groeiend aanbod en groeiend gebruik) en zet de klok zo’n 30 jaar terug met zijn oproep om wederom effectiviteitsonderzoek te gaan doen. Onze overheid stelde al sinds 1986 jaarlijks 1 miljoen gulden voor dit doel beschikbaar, maar staakte dit programma toen er geen enkele werkzame alternatieve geneeswijze werd ontdekt. In de VS loopt een dergelijk programma nog steeds, via het NCCAM en het krijgt daarvoor jaarlijks 120 miljoen dollar. Een werkzame alternatieve geneeswijze heeft het nog niet opgeleverd. Zijn deze feiten bij ZonMw niet bekend? Naar mijn mening moet het ZonMW-bestuur, dat dit Signalement voor zijn rekening nam, hardhandig tot de orde worden geroepen door onze minister.

C.N.M. Renckens

Profiel: (1946) Hij studeerde geneeskunde aan de RUG en behaalde het artsdiploma in 1971. Na werkzaam te zijn geweest als tropenarts in Zambia volgde zijn specialisatie tot vrouwenarts. In die kwaliteit is hij sinds 1980 verbonden aan het Westfries Gasthuis te Hoorn. Sinds 1988 bekleedt hij het voorzitterschap van de Vereniging tegen de Kwakzalverij. Hij is auteur van vele publikaties op het gebied van kwakzalverij en alternatieve geneeswijzen, zowel in de lekenpers als in de professionele pers. Van zijn hand verschenen vier boeken: ‘Hedendaagse kwakzalverij’ (1992), ‘Kwakzalvers op kaliloog’ (2000), ‘Genezen is het woord niet. Biografische schetsen van de twintigste meest notoire genezers van de twintigste eeuw’ (2001) en zijn in handelseditie verschenen dissertatie ’Dwaalwegen in de geneeskunde. Over alternatieve geneeswijzen, modeziekten en kwakzalverij’ (2004). In 2006 werd hij wegens zijn verdiensten voor de kwakzalverijbestrijding benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Gerelateerde artikelen

page - 11 oktober 2019

Relatief recente cijfers onderstrepen het al lang levende idee dat Nederlanders zuinige gebruikers van kwakzalverij zijn.

tijdschrift - 11 oktober 2019

Relatief recente cijfers onderstrepen het al lang levende idee dat Nederlanders zuinige gebruikers van kwakzalverij zijn.

artikelen - 20 augustus 2019

De muziektherapie waarmee emeritushoogleraar Hans Jeekel alle pers haalde, blijkt voornamelijk gebaseerd op ‘biased’ studies.