Door: C.P. van der Smagt | Geplaatst: 28 mei 2001

Jomanda triumphatrix

Het verschijnsel Jomanda is door de diverse media blijkbaar nog niet zo uitgekauwd, dat het in komkommertijd niet meer zou kunnen dienen voor een avondje televisie.

Op 12 augustus 2000 mocht het helend medium een uur lang naar hartelust haar wartaal spuien tegen Inge Diepman in het programma ‘Het zwarte schaap’, onder instemmend applaus van het publiek bij elke sneer aan het adres van de gevestigde geneeskunde. Tot verrassing van de kijkers had de programmamaker een aantal wetenschappelijke coryfeeën uit de medische en psychologische hoek en een stel bekende publicisten bereid gevonden om hun commentaar te leveren. Hierdoor kreeg een tamelijk oninteressant fenomeen, dat bovendien zo langzamerhand wel van alle kanten is bekeken, opnieuw een onverdiend zwaar gewicht, waarvan de hoofdrolspeelster zichtbaar genoot.

De hooggeleerde heren, waarschijnlijk niet gewend te discussiëren met handige bedriegers, lieten zich verleiden tot een welles-nietes spel en Karin Spaink, zelf lijdend aan multipele sclerose, ging opbieden tegen een zogenaamd genezen Jomanda-volgelinge over de ernst van de verschijnselen die de dames in het verleden hadden gehad. Alleen Marcel Möhring liet zich niet manipuleren en noemde Jomanda onomwonden een ordinaire bedriegster, waarop deze bijna uit haar rol van heilige viel. Prof. P. Borst, anders toch een toonbeeld van nuchterheid en gezond verstand, was zo naïef om geld in het vooruitzicht te stellen voor een placebo-gecontroleerd, dubbelblind onderzoek naar het effect van ingestraald water, hoewel hij toch kon bedenken dat wat er ook uit een dergelijk onderzoek zou komen, het de standpunten van de voor- en tegenstanders geen centimeter zou doen opschuiven. Jomanda zelf liet al doorschemeren dat een eventueel negatieve uitslag voor ‘haar water’ alleen aan wetenschapsfraude te wijten zou kunnen zijn.

Prof. Smalhout maakte tenslotte de verstandigste opmerking, nadat hij zich kort tevoren nog onsterfelijk belachelijk had gemaakt met een gedetailleerde beschrijving van een seance waarin Jomanda iemand opwekt uit een twee maanden bestaand coma. Op de vraag of het fenomeen Jomanda nog toekomst had, antwoordde hij ongeveer als volgt: “Jaarlijks gaan 4½ miljoen mensen naar Lourdes, waaronder 70.000 ongeneeslijk zieken. De laatste tientallen jaren zijn er slechts enkele genezingen gemeld, maar toch blijven die miljoenen komen.”

Hieruit konden de kijkers hun eigen conclusie trekken. Jomanda was intussen het stralend middelpunt, nu eens niet van een groep eenvoudige gelovigen, maar van een gezelschap met een gemiddeld IQ van ver boven dat van de meeste Nederlanders.

Nieuwsbrief

De Digitale Nieuwsbrief van de VtdK houdt u regelmatig op de hoogte van nieuwe artikelen op deze site.

C.P. van der Smagt

Studeerde van 1955 tot 1963 geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam. Na een klinische stage van twee jaar was hij gedurende 30 jaar werkzaam als huisarts. Hij publiceerde diverse artikelen over alternatieve geneeswijzen en schreef op verzoek van de stichting Skepsis een boekje over homeopathie. Hij is thans gepensioneerd.

Gerelateerde artikelen

artikelen - 08 december 2019

Kwakzalverplatform KTNO kwalificeert Erik Dankmeijer als “internist” terwijl hij geschrapt is uit het BIG-register.

artikelen - 06 september 2013

De Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) heeft eind augustus een brief geschreven aan het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA) om haar verontrusting uit te spreken over het erelidmaatschap dat Bob Smalhout, voormalig hoogleraar anesthesiologie aan de Universiteit Utrecht en columnist van De Telegraaf, is toebedeeld.

artikelen - 15 maart 2013

De Hoge Raad handhaaft de eerdere straffen voor de twee alternatieve artsen, René Broekhuijse en Jos Koonen, die actrice Sylvia Millecam behandelden voor borstkanker. Zij kregen eind 2011 voorwaardelijke gevangenisstraffen van respectievelijk zes en drie weken, omdat ze Millecam reguliere behandeling hadden onthouden.