Arrestatie ibogaïne-genezeres uit Kockengen

De arrestatie van natuurgenezeres Sara Glatt uit Kockengen haalde op vrijdag 16 december 2011 de voorpagina van het Algemeen Dagblad en van de Telegraaf.
Door: Catherine Jong | Geplaatst: 19 dec 2011
De natuurgenezeres behandelt bij haar thuis op de boerderij patiënten die verslaafd zijn aan alcohol en drugs met een kruidenpreparaat dat ibogaïne bevat. Op haar website www.ibogafoundation.com is informatie te vinden over haar behandelwijze. Ze heeft de afgelopen tien jaar meer dan 900 mensen met het spul behandeld. Met succes, naar eigen zeggen. De vrouw is inmiddels weer op vrije voeten; ze mag cliënten echter niet meer met ibogaìne behandelen. Het kruidenmiddel staat in veel landen op de lijst van verboden middelen. In Nederland is dit niet het geval.
 

Op 18 maart liet de natuurgenezeres een Zwitserse alcoholverslaafde na een behandeling verdoofd de deur uitgaan. Mevrouw Glatt had de man na de behandeling bij haar thuis naar een hotel gebracht langs de A2. Hij is daar ’s nachts verdwaasd en verward de snelweg opgelopen en vervolgens aangereden door een vrachtwagen. Hij overleed ter plaatse.

Op 25 augustus moest opnieuw een met ibogaïne behandelde persoon met ernstige gezondheidsproblemen in een ziekenhuis worden opgenomen, in Amsterdam. De politie Utrecht heeft naar aanleiding van het ongeluk een strafrechtelijk onderzoek uitgevoerd in de woning van de 52-jarige natuurgenezeres. Twee behandelaars, onder wie Sara Glatt, zijn aangemerkt als verdachten.
 
Het Openbaar Ministerie (OM) heeft ruchtbaarheid aan de arrestatie en het lopende onderzoek gegeven vanwege het grote behandelrisico. In 2009 liet een 31-jarige Amerikaanse vrouw zich ook al in Nederland behandelen met de afkickdrug ibogaïne. De vrouw moest na behandeling worden opgenomen op de intensive care van het UMCU in Utrecht met ernstige hartritmestoornissen. Haar hart herstelde zich pas na twee dagen, zo blijkt uit een publicatie van betrokken artsen in The New England Journal of Medicine (NEJM).
 

 
Wat is ibogaïne?

Ibogaïne is afkomstig uit de wortel van een in West-Afrika voorkomende plant die officieel Tabernanthe iboga heet. Het wordt in de West Afrikaanse cultuur bij rituelen in een lage dosering als roesmiddel gebruikt waarbij men streeft naar lichte hallucinaties. In Nederland is het kruidenpreparaat niet verboden. Het middel is ook via internet gemakkelijk te krijgen. In de Verenigde Staten is ibogaïne verboden. Gebruik van ibogaïne in hoge doseringen leidt tot langdurige sufheid, langdurige hallucinaties, misselijkheid, braken en soms hartritmestoornissen die de dood tot gevolg kunnen hebben. Voor meer details zie Verslaving en Ibogaïne (PDF) in het Nederlands Tijdschrift tegen de Kwakzalverij (NTtdK).
 
In de vorige eeuw hebben farmaceuten die op zoek waren naar veilige slaapmiddelen onderzoek gedaan naar de werking van ibogaïne en ibogaïne-derivaten. Vanwege de ernstige, en al zeer lang bekende bijwerkingen zoals hallucinaties en vooral hartritmestoornissen, die dodelijk kunnen zijn, is verder onderzoek naar het middel in een vroeg stadium gestaakt. Er zou nooit een zinvol geneesmiddel uit ontwikkeld kunnen worden dat veilig genoeg zou zijn voor algemeen gebruik.
 
 

Is Ibogaïne een goed middel bij verslaving?

Er zijn goede verslavingsklinieken met verslavingsartsen die veilige behandelingen met behulp van veilige geneesmiddelen kunnen bieden. Een effectieve behandeling voor verslaving begint met een degelijk medisch en psychologisch onderzoek, waarna een passende behandeling op maat wordt geboden die de hoogste kans op langdurig succes biedt. Een goed nazorgprogramma met medische en psychosociale begeleiding mag niet ontbreken.

De risico's van het middel ibogaïne en de aanwezigheid van veiligere middelen zijn een goede reden om ibogaïne niet in reguliere verslavingsklinieken te gebruiken. De ‘one size fits all’- benadering met ibogaïne voor alle soorten verslaving is typerend voor de denkwijze van alternatieve genezers. Het negeren van de farmacologische feiten die al zeer lang bekend zijn over ibogaïne, is eveneens typerend hun denkwijze. De kort-door-de- bocht-redenering dat ibogaïne een natuurproduct is en ‘dat wat de natuur ons geeft, goed is’, gaat hier echt niet op.
 
 

Een thuisbehandeling, kan dat?

In klinieken waar verslaafde patiënten door anesthesiologen onder narcose of onder sedatie (onder invloed van een slaapmiddel) behandeld worden, gelden strikte regels, die als volgt kort samengevat kunnen worden:
 

1. De behandelaar dient bekwaam en bevoegd te zijn om een patiënt narcose of sedatie te geven volgens de geldende richtlijnen.
 

2. De behandelaar dient eventuele complicaties van de procedure adequaat te kunnen behandelen.
 

3. De behandelaar dient veilige, geregistreerde geneesmiddelen te gebruiken.
 

4. De behandelaar moet controleren of de patiënt voldoende hersteld is, streetfit met een mooi Engels woord, voordat de patiënt naar huis mag gaan.
 

5. Zelfs na de eenvoudigste dagbehandelingprocedure is het de gewoonte om de patiënt onder begeleiding van een volwassene, die de komend 24 uur bij de patiënt kan blijven, naar huis te laten gaan. Patiënten die geen begeleider hebben blijven een nacht in de kliniek en worden in principe niet in dagbehandeling behandeld.
 

In dit geval gaat het echter om een natuurgenezeres die geen arts is. De behandeling bestond uit het toedienen van een kruidenpreparaat en vond plaats bij haar thuis. Er is geen overkoepelende controlerende instantie die kijkt naar veiligheid, kwaliteit en effectiviteit van dergelijke behandelingen. De behandelaars hoeven bovendien aan geen enkele formele eis betreffende vakbekwaamheid te voldoen. In principe kan elke burger zich genezer noemen en morgen een dergelijke behandeling geven in zijn eigen huis.
 

En wat nu?

Politie en justitie verrichten sinds september 2011 een strafrechtelijk onderzoek. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) is geïnformeerd over deze zaak. Sara Glatt en haar medebehandelaar Eelco L. hebben kortstondig vastgezeten, hun voorlopige hechtenis is geschorst. Het is te hopen dat de onderste steen boven komt bij dit onderzoek en dat de uitspraak van de rechter enig houvast gaat bieden voor de toekomst over wat wel en niet mag als het gaat om behandeling met kruidenpreparaten door natuurgenezers. In ieder geval is het gebrek aan controle op de veiligheid van behandeling met kruidenpreparaten door natuurgenezers weer eens duidelijk aan het licht gekomen. We zijn gewaarschuwd.
 
 
 
Naschrift 13 november 2014

Genezeres Sara Glatt moet de bak in

De 55-jarige natuurgenezeres Sara Glatt uit Kockengen moet 141 dagen zitten, voor het bereiden en bezit hebben van het Afrikaanse plantenextract ibogaïne en voor het in hulpeloze toestand achterlaten van een Zwitserse gebruiker in een hotel in Breukelen langs de A2.

De verwarde man werd overreden op de A2. De straf van de rechtbank Midden-Nederland in Utrecht, uitgesproken op 12 november, is gelijk aan het voorarrest en valt aanzienlijk lager uit dan eis van het Openbaar Ministerie. Dat had drie jaar celstraf geëist, waarvan één jaar voorwaardelijk. De rechter in Utrecht achtte echter niet bewezen dat Glatt, die naar eigen zeggen tot nu toe 1200 mensen uit heel wereld heeft behandeld, wist van de gezondheidsrisico’s van het als anti-verslavingsmiddel ingezette plantenextract. Ook achtte de rechter niet bewezen dat het overlijden van de man is veroorzaakt door verdachte, omdat niet bekend is of de man ten tijde van het ongeluk nog hallucineerde. Een 44-jarig mannelijk hulpje van Glatt werd vrijgesproken. Het OM had tegen de man acht maanden celstraf geëist.

KRO Brandpunt wijdde op 14 december (22.35 uur) een reportage aan de "heks van Kockengen"​: Sara Glatt. Nederlandse behandelaars willen niets ​weten van het middel ibogaïne omdat het te gevaarlijk zou zijn. Toch gaan Nederlandse wetenschappers onderzoek doen naar het geheim van Iboga​, ontdekte Brandpunt-journalist Aart Zeeman​.

 

Naschrift 10 oktober 2015

Strengere straf en een fikse boete

Sara Glatt, die tussen 2006 en 2011 naar schatting 780 drugsverslaafden in haar huis in Kockengen behandelde met ibogaïne  heeft in hoger beroep (ingesteld door zowel de verdachte als door het OM) een iets hogere straf gekregen. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft haar op 9 oktober veroordeeld tot een extra maand (voorwaardelijke) gevangenisstaf, bovenop de 141 dagen waarvoor ze in eerste aanleg was veroordeeld. 

Gatt moet ook twintigduizend euro betalen aan een Belg die met hartritmestoornissen in het ziekenhuis moest worden opgenomen, veroorzaakt door ibogaïne; de man werd kreupel en blind daardoor. De vrouw moet de Nederlandse Staat bovendien 549.484 euro betalen, het geld dat ze volgens een schatting van het hof met haar strafbare verslavingspraktijk zou hebben verdiend.

Lees ook