Door: Frits van Dam | Geplaatst: 20 januari 2009

Angst is een slechte raadgever

Veel kankerpatiënten ervaren de mededeling dat er uitzaaiingen van hun tumor gevonden zijn als een doodvonnis. Zij beseffen dat de behandelingen die ze krijgen doorgaans maar tijdelijk soelaas bieden.

Angst is een slechte raadgever

(English summary at the end}

Niets is zo onverdraaglijk als angst waar je niets aan kunt doen. Patiënten zijn in zo’n situatie ontvankelijk voor iedereen die ze iets te bieden heeft, hun hoop geeft. Soms komen ze daarbij in het alternatieve circuit terecht. Soms ook wordt hun in het ziekenhuis een therapie aangeboden die maar bij een paar procent van de patiënten werkt, maar wel voor veel bijwerkingen kan zorgen. ‘Lagekansgeneeskunde’ heet zo iets. Niet alle reguliere dokters kunnen kennelijk even makkelijk ‘nee’ zeggen. Onderzoekster Anne-Mei The heeft hier indringend over geschreven bij de behandeling van longkankerpatiënten

Alternatieve geneeskunde en lagekansgeneeskunde hebben beide een belangrijke functie doordat zij de angst van patiënten kunnen temperen. Er wordt naar het gevoel van de patiënt en zijn omgeving tenminste wat gedaan. Maar wat is wijs, want angst is een slechte raadgever. Het is de huisarts die de patiënt hierbij zou moeten helpen. Hij kan de patiënt duidelijk maken dat van geen enkele alternatieve behandelwijze ooit het effect op het verloop van het ziekteproces is aangetoond, want anders waren zulke methoden niet alternatief. Maar het houdt ook in dat hij klip en klaar moet zijn over het vaak dubieuze nut van lagekansbehandelingen. Hij moet daarbij incalculeren dat angst maakt dat anders verstandige mensen irrationeel kunnen handelen: ‘U zegt dat nou wel dokter, maar ik pak iedere kans die ik kan krijgen’, zeggen nogal wat patiënten, daarbij volstrekt voorbijgaand aan wat de nadelen van zo’n lagekansbehandeling zijn. ‘Ieder nadeel heeft zijn voordeel’ gaat hier meestal niet op!

Hoewel de huisarts een centrale rol hoort te spelen in de zorg voor de patiënt, wordt hij vaak buitenspel gezet door ziekenhuis én patiënt. Dat is jammer, want we moeten ons realiseren dat de moderne kankerbehandeling nu grotendeels buiten de muren van het ziekenhuis plaats vindt. Een belangrijk deel van de begeleidende en verzorgende taak van de ziekenhuizen is daarmee verschoven naar de thuissituatie en daarmee naar de huisarts. Dat maakt dat deze zo belangrijk in de zorg voor de patiënt, juist wanneer die aan het eind van zijn leven moet beslissen wat hij het beste kan doen. De huisarts is dan bij uitstek degene die in de beste positie is om angsten en twijfels bespreekbaar te maken. En hij kan daarbij als geen ander aangeven wat de werkelijke waarde is van alternatieve maar ook van reguliere lagekansbehandelingen.

Dit artikel verscheen op 20 januari 2009 in De Telegraaf op de pagina ‘Gezond en Wel’.

Voor een overzicht van andere bijdragen op ‘Gezond en Wel’ zie elders op deze site.

 

Nieuwsbrief

De Digitale Nieuwsbrief van de VtdK houdt u regelmatig op de hoogte van nieuwe artikelen op deze site.

English summary

Cancer patiënts who hear that metasases have been found are understandably fearful. They are willing to grab every straw, for example alternative medicine or the regular so called low benefit treatments. The patient’s family GP plays a crucial role. He or she is the person who should explain the patient that alternative medicine offers no benefit at all, and that these low benefit treatments not only work in just a few percent of patients, but also have serious side effects.

 

 

 

 

 

Frits van Dam

dr. F.S.A.M. van Dam is als psycholoog verbonden aan het Nederlands Kanker Instituut/Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis en als bijzonder hoogleraar aan de afdeling Klinische Psychologie, FMW, Universiteit van Amsterdam.

Gerelateerde artikelen

artikelen - 27 februari 2022

Buitenlandrubriek met o.a.: Na sociale mediaverboden zoeken antivaxxers contact via podcasts.

artikelen - 26 oktober 2021

Buitenlandrubriek met o.a.: Waarom Duitsers zo van homeopathie houden / Aromatherapie-spray besmet Amerikanen met tropische ziekte.

artikelen - 27 december 2020

Ingrid Stoop, uitvindster van de ‘MatriXmethode’, noemt zich een ‘soort dokter’ voor psychische problemen. De methode is een hersenspinsel.