Nepgenezingen als verdienmodel, halleluja

De jonge Kampense gebedsgenezer Jelthe Kloens is, net als zijn collega- genezers, actief op sociale media: ‘12+ genezingen sinds begin 2026’. Kloens, opgegroeid als streng Gereformeerde Bonder, houdt op zijn website van zijn evangelische organisatie Schuddeplaatsen zijn genezingen bij. De naam van zijn organisatie refereert aan het willen wakker schudden van de mensheid. Kloens turfde naast dat recordaantal genezingen meer dan 60 mensen die op straat zijn gebed hebben ontvangen en meer dan 14 mensen die zich er spontaan hebben laten dopen. Hij sprak op straat meer dan 958 mensen, waarvan meer dan 369 de keuze voor Jezus maakten of reeds hadden gemaakt. Zie daar de boekhouding van een gebedsgenezer. Voor de volledigheid: de stand is van eind mei 2026.

Kloens (25) is een van de gebedsgenezers die door het land trekt. Hij heeft Kampen als uitvalsbasis, midden in de Biblebelt, de strook over Nederland met een lage vaccinatiegraad ver on- der het landelijk gemiddelde. Kloens leerde zijn genezingstrucs van Tom de Wal, op dit moment de rondtrekkende genezer die de meeste publiciteit trekt en grote zalen vult. De Wal deelt zijn genezingssuccessen met de wereld via Facebook, TikTok en Instagram. ‘In Jezus’ naam. Genezen, halleluja, prijs de heer.’ Het zijn de kreten die gebedsgenezer De Wal, oprichter en eigenaar van organisatie Frontrunners, tijdens zijn genezings- sessies de zaal in schreeuwt, als er weer bij iemand het been- of armlengte verschil door zijn handoplegging is gecorrigeerd en zonder te hin- ken, juichend bij hem wegloopt.

Kraanwater

De genezers vormen geen nieuw fenomeen. Ze zetten het karwei voort van Jomanda – echte naam Joke Daman –, die eveneens meende door God te zijn gezonden. De Deventerse hield van 1992 tot 1999 genezingssessies in de inmiddels gesloopte veilinghal in Tiel waar tientallen ‘zieke’ mensen liggend op stretchers wachtten tot het genezende medium, getooid in een blauwe jurk, bij hen langs kwam, onder het oog van honderden juichende gelovigen. Busladingen vol kwamen er indertijd op af, maandelijks zo’n 20.000 bezoekers die zondags steevast in Tiel parkeeroverlast veroorzaakten.

Op deze healingbijeenkomsten straalde Jomanda flessen kraanwater in, ‘genezend’ water dat onderdeel uitmaakte van haar lucratieve verdienmodel. Daman vertrok in 2009, voorzien van een vetgevulde bankrekening, naar Vancouver Island (Canada), een spoor van valse gezondheidsbeloftes, quasigenezingen en lichamelijke en geestelijke vernielingen achterlatend met als haar opus magnum het overlijden van actrice Sylvia Millecam in 2001. Die weigerde op Jomanda’s advies de reguliere behandeling bij borstkanker; het was tenslotte maar een bacteriële infectie, zo deed ze Millecam geloven.

Frontrunners is een snelgroeiende geloofsorganisatie met als thuisbasis het Zuid-Hollandse Werkendam, niet geheel toevallig in de Biblebelt. Zijn sektarische ‘kerk’ organiseert door het hele land bijeenkomsten waar ‘genezingen’ schering en inslag zijn, als we de vele beelden mogen geloven op zijn YouTube-kanaal. In Werkendam is een tijdelijk onderkomen voor onder andere zijn leerschool en kantoor. De Wal wil in zijn Brabant- se geboorteplaats Dussen, een kleine 15 kilometer van Werkendam, een megakerk annex kan- toorgebouw (met film/radiostudio’s, boekendistributiecentrum en klaslokalen) realiseren voor de Frontrunners-organisatie. De geplande kerk- ruimte zou vijftienhonderd mensen moeten kunnen bergen. Hij hoopt met royale schenkingen de (ver)bouw te kunnen financieren, de eerste miljoenen euro’s zijn binnen. Eerdere plannen voor het door hem aangekochte partycentrum De Rietpluim in Dussen leverden bezwaren op van omwonenden vanwege de vele overlast die grootschalige kerkbijeenkomsten zouden veroorzaken. De Wal heeft een nieuwe bouwvergunning aangevraagd. Er zijn nog veel hobbels te nemen. Zo heeft de gemeente Altena de exploitatievergunning van het gebouw ingetrokken; gods- dienstactiviteiten zijn in strijd met het bestemmingsplan.

En nu trekken nieuwe, vooral jonge genezers door het land met dezelfde valse beloftes en nepgenezingen. De meest actieve is Tom de Wal, begin dertiger. Hij heeft zich laten inspireren door de pinksterbeweging in Amerika, een christelijke stroming (een afsplitsing, een van de vele) binnen de protestantse kerk. De Wal ging met zijn vrouw Femke, mede-eigenaar van het Frontrunners-bedrijf, in de leer bij de inmiddels steenrijke prediker Rodney Howard-Browne, voorganger van de River Church in Tampa (Florida). Daar leerde hij de schreeuwige kneepjes van het nepgenezingsvak, inclusief het daarbij behorende verdienmodel, vooral gebaseerd op giften.

Omstreden gebedsdiensten

De Wal houdt sinds 2016 in Nederland inmiddels omstreden gebedsdiensten. Hij beweert niet alleen mensen te kunnen genezen van ziekten als kanker, Parkinson en MS maar zegt ook dat hij – met behulp van de Heilige Geest – mensen kan ‘bevrijden van demonen’ als autisme en homoseksualiteit. In de kerk mag dit allemaal. Er ligt weliswaar al jaren een wetsvoorstel dat beperkingen moet opleggen tegen al te grote gekkigheid zoals homogenezing/conversietherapie en duivelsuitdrijving, maar dat voorstel kan in de Tweede Kamer nog steeds niet op een meerderheid rekenen.

De Wal is een grootschalig denker, hij wil een honderdtal kerken realiseren, verspreid over Nederland, onder het motto ‘Alles is mogelijk voor diegenen die geloven’. Lees Markus 9:23. De eerste ‘kerk’ is recentelijk in Eindhoven in bedrijf genomen, de naam is ‘Goed nieuws Eindhoven’. De voorgangers zijn twee van zijn leerlingen, die de afgelopen drie jaar zijn opgeleid in zijn Revival & Ministry School in Werkendam. Ze bedienen de zondagskerk, in een gymzaal, en willen elke vrijdagavond en zaterdag in Eindhoven de straat op gaan om zieltjes te winnen.

Er is veel kritiek op de nepgenezingen van Tom de Wal en zijn collega-gebedsgenezers, ook in de eigen christelijke achterban waarbij kwalificaties als ‘ketterij’ vallen. Valse hoop, nepgenezingen, het zint de echte gelovigen niet, is te lezen in christelijke media. De critici verwijzen daarbij onder meer naar het recente boek van De Wal met als titel God geneest altijd. Ze vinden dit een vreemde bewering: valse hoop en niet terug te voeren op de Bijbel.

De Inspectie Gezondheidszorg (IGJ) kan niet optreden tegen de kwakzalverachtige genezingsclaims van Tom de Wal, beantwoordde de toenmalige minister Pia Dijkstra van Volksgezondheid twee jaar geleden op vragen van toenmalig Tweede Kamerlid Judith Tielen. Het VVD-kamerlid gebruikte tijdens het vragenuur de kwalificatie ‘huiveringwekkende bijeenkomsten van goeroes en andere charlatans’. D66-minister Dijkstra uitte zich indertijd in haar beantwoording kritisch over de De Wal: ‘Ik hoop dat niet veel mensen naar zijn genezingsbijeenkomsten gaan, ik raad iedereen aan hier niet in te tuinen.’ Ze riep mensen die menen slachtoffer te zijn geworden van zijn quasigenezingen op om zich bij de inspectie te melden, zodat die er werk van kan maken.

Er zijn bij de Inspectie voor de Gezondheids- zorg en Jeugd (IGJ) verschillende klachten bin- nengekomen over nepgenezingen die De Wal omkleedt met gezondheidsclaims. De valse claims zijn vermoedelijk het enige aangrijpingspunt voor de inspectie om te kunnen optreden door bijvoorbeeld de reclamecodecommissie in te schakelen. Zijn claims kunnen niet kloppen, ze zijn vals. De IGJ heeft verder niet veel aanpak- ruimte. Er kan (mag) onder het motto vrijheid van godsdienst veel, te veel. De Wal ging begin dit jaar in Tilburg de straat op om zijn gebedsgenezingsactie buiten door te zetten. Hij werd er gearresteerd omdat hij daarvoor geen vergunning had. De politie kreeg hiervoor een uitbrander, met als argument vrijheid van godsdienst. Het leverde bovendien Kamervragen op vanuit streng-christelijke hoek.

Ketterij

De Wal geeft bijbelcursussen en leidt nieuwe gebedsgenezers op. Zijn bekendste leerling is Jelthe Kloens, die op dit moment nog kleinschalig opereert, hij is zonder kerk en houdt zijn diensten vooral in zalencomplex De Medialoods in Nij- kerk, uiteraard in de Bijbelbelt. Er passen enkele honderden mensen in. Een verzoek van de webredacteur van de Vereniging tegen de Kwakzalverij aan de beheerder om te stoppen met deze nepgenezingsbijeenkomsten van Kloens leverde het volgende (ook wel hilarische) antwoord op: ‘Ik heb veel en veel te veel succesvolle genezingen van dichtbij meegemaakt. Waaronder been aangroeien etc. Dat zijn nog maar kleine dingen. Wat dacht u van verslavingen die ineens voorbij zijn of psychische problemen opgelost. God is echt goed, ik kan niet anders zeggen.’

Kloens is een snel lerende leerling. Op zijn website meldt hij een jongen met scoliose (extreme scheefstand van het bekken) te hebben genezen: een onderdompeling in water (dopen) was voldoende, schrijft Kloens. ‘De kracht van God raakte hem aan en hij werd compleet genezen, de scoliose is verdwenen, zijn bekken staat recht.’ Kul natuurlijk, of het was geen scoliose of er was geen verbetering. Kloens wil in Kampen zijn eigen kerk beginnen; de gemeente – weliswaar Biblebelt – staat echter niet te trappelen om hem van dienst te zijn met een zaal en met een vergunning.

Los van de mensen rond De Wal zijn nog enkele andere gebedsgenezers, die vooral lokaal opereren. Gebedsgenezer Andrew Ebenezer Kathiresu, verbonden aan Faith Life Ministries uit Breda, mag niet onvermeld blijven. Zijn (familie)activiteiten zijn nog kleinschalig, in zaaltjes, soms buiten Breda. Andrew Ebenezar groeide op in een christelijk gezin in Nederland. Zijn van oorsprong hindoestaanse ouders ‘bekeerden’ zich tot het christendom, ze emigreerden naar Nederland en zijn nu voorgangers in een Tamilse kerk.

Andrew Ebenezer

Ook Ebenezer bedient zich van nepgenezingen. Op zijn YouTube-kanaal staan veel wonderen, naast de vele urenlange preken die Ebenezar houdt. Op een van de filmpjes is te zien hoe hij zijn handen boven het hoofd houdt van een rollatorloper die vervolgens na de zegeningen wegloopt zonder al te veel strompelingen. Genezen, halleluja. De plaats van zijn bijeenkomsten houdt hij meestal geheim tot het laatste moment, om geen bezwaren uit te lokken van omwonenden en te voorkomen dat zaalverhuurders het huurcontract opzeggen, zoals enkele malen is gebeurd.

In Den Helder is in januari 2026 de Awaken Movement opgericht, een nog kleinschalige organisatie. De voorganger/oprichter is ene Jaap van Lokhorst, een elektrotechnicus bij de marine in Den Helder. Hij haalde zijn bijbelkennis bij het Kingdom Life College, een bijbelschool/kerk in Rotterdam. Van Lokhorst heeft met een groep van ongeveer veertien mensen een gebedssessie gehouden van tien dagen bidden en vasten. De resultaten waren ernaar: ‘We ontvangen zoveel getuigenissen van de afgelopen genezingsdienst in Den Helder. De kracht van God was tastbaar aanwezig. Bij velen gingen er demonen uit. Zieken zijn er genezen. God heeft een wonder gedaan, tumor is verdwenen. mensen gaven hun leven aan Jezus. We hebben iemand mogen dopen. Stalen platen verdwenen, iemands bot werd rechtgezet. Dit is nog maar het begin.’ Wordt vervolgd.

Broer Scholtens (1949) studeerde scheikunde aan de Universiteit Utrecht en promoveerde op onderzoek naar batterijen. Hij werkte vier jaar bij het tijdschrift De Ingenieur en bijna dertig jaar als wetenschapsjour- nalist bij de Volkskrant. Hij schreef jarenlang over technologie, (wind)energie, gezondheid, voeding en consumentenproducten.

Literatuur

https://schuddeplaatsen.nl/

https://www.youtube.com/c/FrontrunnersMinis- tries/videos

https://goednieuwseindhoven.nl/nl

https://cvandaag.nl/96359-felle-discussie-over- ketterij-frontrunners-triest-dat-christenen-ge- nezingen-negeren

https://webshop.frontrunners.com/nl/boeken/ god-geneest-altijd/nl

https://demedialoods.nl/

https://www.facebook.com/people/Schud-de- Plaatsen/61587743787705/

https://www.instagram.com/schuddeplaatsen/

https://www.kwakzalverij.nl/nieuws/gebedsgenezer-andrew-ebenezar-op-nep-genezingspad-in- ede/

https://faithlifeministries.nl/

https://www.youtube.com/@AndrewEbenezar

https://www.youtube.com/watch?v=SMBJI- Wdvnv8

https://awakenmovement.nl/over-ons/

https://www.linkedin.com/in/jaap-van-lok- horst-4a020a121/

https://www.facebook.com/jaapvanlokhorst/

https://www.facebook.com/reel/ 2221187825289812