VPRO-podcast over geschiedenis van de kwakzalverij
In Het Spoor Terug, onderdeel van radioprogramma OVT, staat de geschiedenis van de kwakzalverij centraal.
Foto: Logo van OVT.
De redactie van de VPRO-rubriek Het Spoor Terug heeft voor de aflevering van 1 september het begin van de strijd tegen kwakzalvers als onderwerp genomen. De wekelijkste rubriek van een half uur is een vast onderdeel in het zondagochtendprogramma Onvoltooid Verleden Tijd over de vaderlandse geschiedenis (tussen 10:00 en 12:00) op NPO Radio 1 en is ook te horen als podcast.
Het laatste half uur van het programma is gewijd aan de rubriek Het Spoor Terug van programmamaker Katinka Baehr.Het onderscheid tussen kwakzalvers en echte artsen is heel lang niet scherp geweest, beschrijft ze. Halverwege de 19e eeuw is dit langzaam veranderd.
Staphorster Boertje
In 1881 werd De Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) opgericht door de broers Gerard en Vitus Bruinsma. Een van de mensen tegen wie de vereniging zich keerde was Theodorus Stegeman, beter bekend als ‘Het Staphorster Boertje’. Mensen uit het hele land kwamen naar hem toe om ’genezen’ te worden.
In de VPRO-documentaire zijn onder meer de achter-achterkleinzoon van het Staphorster Boertje te horen, Wim Coster; hij schreef een recent verschenen, kritiekloze biografie over zijn kruiden-kwakzalvende betovergrootvader.
De redactie van de VPRO sprak verder met historica Mieke van Baarsel die een boek schreef over de geschiedenis van het Leidse UMC. Baehr ging ook naar Haarlem voor een bezoek aan Cees Renckens, voormalig voorzitter van de Vereniging tegen de Kwakzalverij.
Gerelateerde artikelen
Ajax, SBS6 en zes anderen op de longlist Meester Kackadorisprijs 2026
artikelen - 21 juli 2026De Vereniging tegen de Kwakzalverij heeft acht organisaties genomineerd voor de Meester Kackadorisprijs 2026. In alfabetische volgorde: Academy for Integrative Medicine (AIM), Ajax, BENU-apotheken, het Nederlands Telegeneeskundig Genootschap (NTG), SBS6, Scientific Dentistry United (SDU), Sympopna en Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN).
Lees meer
Crowdfunding voor peperdure buitenlandse kwakbehandelingen
artikelen - 21 juli 2026Op naar Málaga, Barcelona of Florida. ‘Wonder’-klinieken in de VS en Spanje voeren peperdure en veelal risicovolle kwakbehandelingen uit waarvoor een wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt. Wanhoop als verdienmodel. Nederlandse patiënten trekken er heen, financieel geholpen door crowdfunding-acties. Of ze er baat bij hebben, is zeer de vraag.
Lees meer
Hoofdpijnkliniek Revive kwakzalft, de inspectie vindt het best
artikelen - 08 juli 2026Migraine genezen door een knellende gelaatszenuw los te snijden van de fronsspier. Twee KNO-artsen, Wilbert Boek en Hubert Faber, hebben al veel patiënten in hun kliniek Revive in Bilthoven geholpen. Neurologen ontraden migrainepatiënten deze aanpak omdat een wetenschappelijke onderbouwing ervoor ontbreekt.
Lees meer