VPRO-podcast over geschiedenis van de kwakzalverij
In Het Spoor Terug, onderdeel van radioprogramma OVT, staat de geschiedenis van de kwakzalverij centraal.
Foto: Logo van OVT.
De redactie van de VPRO-rubriek Het Spoor Terug heeft voor de aflevering van 1 september het begin van de strijd tegen kwakzalvers als onderwerp genomen. De wekelijkste rubriek van een half uur is een vast onderdeel in het zondagochtendprogramma Onvoltooid Verleden Tijd over de vaderlandse geschiedenis (tussen 10:00 en 12:00) op NPO Radio 1 en is ook te horen als podcast.
Het laatste half uur van het programma is gewijd aan de rubriek Het Spoor Terug van programmamaker Katinka Baehr.Het onderscheid tussen kwakzalvers en echte artsen is heel lang niet scherp geweest, beschrijft ze. Halverwege de 19e eeuw is dit langzaam veranderd.
Staphorster Boertje
In 1881 werd De Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) opgericht door de broers Gerard en Vitus Bruinsma. Een van de mensen tegen wie de vereniging zich keerde was Theodorus Stegeman, beter bekend als ‘Het Staphorster Boertje’. Mensen uit het hele land kwamen naar hem toe om ’genezen’ te worden.
In de VPRO-documentaire zijn onder meer de achter-achterkleinzoon van het Staphorster Boertje te horen, Wim Coster; hij schreef een recent verschenen, kritiekloze biografie over zijn kruiden-kwakzalvende betovergrootvader.
De redactie van de VPRO sprak verder met historica Mieke van Baarsel die een boek schreef over de geschiedenis van het Leidse UMC. Baehr ging ook naar Haarlem voor een bezoek aan Cees Renckens, voormalig voorzitter van de Vereniging tegen de Kwakzalverij.
Gerelateerde artikelen
‘Wet cupping’-praktijken overtreden de wet
artikelen - 05 juni 2026De gezondheidsinspectie IGJ turfde in Nederland een vijftigtal cupping-praktijken waar wet cupping wordt bedreven, een kwakzalverijbehandeling: het in de huid kleine sneetjes maken om daar vervolgens met vacuümbollen bloed te onttrekken. Deze ‘voorbehouden handeling’ mag alleen door BIG-geregistreerden worden uitgevoerd. Geen van de praktijken houdt zich hieraan.
Lees meer
Magneetstoel MyPelvi: duur en nutteloos twintig minuten zitten
artikelen - 03 juni 2026Fitnesscentra en fysiotherapiepraktijken schaffen de Zwitserse magneetstoel MyPelvi aan om urine-incontinentie, een laag libido en rugpijn te kunnen behandelen. De vereniging van bekkenbodemtherapeuten NVFB waarschuwt: er is geen wetenschappelijk bewijs voor de werking.
Lees meer
België wil einde maken aan vergoeding van homeopathie via ziekenfondsen
artikelen - 26 mei 2026Buitenlandrubriek met o.a.: België wil einde maken aan vergoeding van homeopathie via ziekenfondsen / Artsen waarschuwen voor overhaaste conclusies bij potentieel autisme-middel.
Lees meer