Vitamines opnieuw onder vuur

Gert Schuitemaker, orthomoleculair promotor van anti-oxidanten als vitamines, is boos op twee onderzoeksgroepen die half oktober voedingssupplementen afserveerden. De onderzoekers kwamen in wetenschappelijke kwaliteitsbladen met negatieve studieresultaten naar buiten, beide met als algemene conclusie: voedingssupplementen verhogen het sterfterisico, slikkers gaan er wat eerder van dood.
Door: Van de Webredactie | Geplaatst: 22 okt 2011

‘Slecht onderzoek met een zwakke opzet waardoor geen conclusie kan worden getrokken of er een oorzakelijk verband is tussen voedingssupplementen en sterfte’, oordeelt Schuitemaker over een van die Amerikaanse studies waarin het sliknut van vitamines wordt betwijfeld. Ook de Nederlandse pers kan het niet goed doen bij Schuitemaker. De pers tikt kritiekloos conclusies over uit de samenvatting zonder de artikelen in zijn geheel te lezen, meent hij.

Eerst maar de feiten over twee studies waaruit juist gezondheidsnadelen van voedingssupplementen naar boven komen in plaats van een verwacht voordeel. ‘Wanneer oudere vrouwen voedingssupplementen slikken, lopen ze een verhoogd risico op overlijden’, stelt een groep Europese en  Amerikaanse onderzoekers in een artikel in de Archives of Internal Medicine.  

Een verhoogd risico van 6 tot 10 procent voor multivitamines, vitamine A, bètacaroteen (biochemische voorloper van vitamine A), enkele vitamine B’s, vitamine E en mineralen als koper, ijzer, magnesium en selenium. Calcium en vitamine D verlagen juist het sterfterisico.

De onderzoekers uit onder andere het Finse Kuopio, uit Oslo en uit Minneapolis correleerden de sterftekans met het supplementengebruik van bijna veertigduizend oudere vrouwen (van gemiddeld bijna 62 jaar) uit de Amerikaanse staat Iowa. De gezondheidssituatie en het slik- en eetgedrag van deze vrouwen worden sinds 1986 gevolgd.

De onderzoekers van de tweede kritische supplementenstudie ontdekten dat het slikken van vitamine E bij gezonde mannen het risico op prostaatkanker verhoogt. De urologen van de Cleveland Clinic in Cleveland (Ohio), blijkt uit hun artikel in de Journal of the American Medical Association, gaven ruim 35 duizend mannen in de VS, Canada en Puerto Rico (ouder dan vijftig jaar) zeven tot twaalf jaar vitamine E (400 IU per dag) of een placebopil te slikken. Het sterfterisico van slikkers blijkt 17 procent hoger dan dat van placebogebruikers, ontdekten ze.

Het zijn harde conclusies die eerder onderzoek bevestigen. Drie jaar geleden kwam een Cochrane-studie waarin de resultaten van 67 onderzoeken waren verwerkt, tot eenzelfde conclusie: supplementen leveren geen gezondheidsvoordeel op maar juist een verhoogd sterfterisico.

De twee nieuwe onderzoeken hebben deze maand in de VS en in Europa tot veel publiciteit geleid. Geen wonder, in de VS slikt 50 procent van de volwassenen supplementen. Er gaat daar jaarlijks voor twintig miljard dollar aan voedingssupplementen over de toonbank, schrijven de onderzoekers van de Iowa-studie. De Amerikaanse voedingssupplementenindustrie, verenigd in de Council for Responsible Nutrition (CRN), noemt de studies een hype tegen supplementengebruik. De onderzoekers zijn vooringenomen, ze trekken statistisch niet-kloppende conclusies, oordeelt de CRN. De Nederlandse bedrijvenvereniging NPN, die met enige graagte op haar website verwijst naar anti-oxidantenpromotor Gert Schuitemaker, reageert vergelijkbaar: ‘De onderzoeksresultaten zijn onevenwichtig neergezet en onzorgvuldig geformuleerd, door zowel onderzoekers als de pers.’

Voedingssupplementen zijn overigens helemaal niet nodig: wie gezond eet met voldoende groente en fruit en wat melk drinkt (calcium en vitamine D) krijgt voldoende vitamines en mineralen binnen, adviseren voedingsdeskundigen van Wageningen Universiteit.

Lees ook