Traditionele kruidenpreparaten aan banden gelegd

Op 1 mei 2011 werd een Europese regeling betreffende traditionele kruidenmiddelen definitief van kracht.
Door: Catherine Jong | Geplaatst: 7 mei 2011

Zie ook

Dit artikel verscheen ook in Medisch Contact (publicatiedatum 01-06-2011).
 
Het Europese Parlement heeft op 31 maart 2004 de Traditional Herbal Medicinal Products Directive (2004/24/EC) aangenomen waarin nieuwe eisen betreffende kwaliteit, veiligheid en effectiviteit van kruidenmiddelen zijn vastgelegd. Tot 30 april 2011 hebben de producenten van kruidenmiddelen de tijd gehad om aan te tonen dat hun kruidenpreparaten aan de eisen voldoen om geregistreerd te kunnen worden.

De Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA), die de aanvragen voor registratie van kruidenmiddelen in Engeland behandelt, heeft 211 aanvragen voor registratie gekregen. Er zijn 101 kruidenpreparaten die voldoen aan de eisen en die een registratie hebben gekregen. De overige producten zijn dus vanaf heden verboden in de Europese Unie (1,2).


Waarom was deze registratie nodig?

Er zijn vier grote problemen met kruidenpreparaten en dan vooral met Chinese, Tibetaanse en Ayurvedische kruidenpreparaten. Deze nieuwe regelgeving geldt natuurlijk ook voor alle overige kruidenpreparaten.

1. Kruidenpreparaten kunnen giftige planten bevatten.

Als voorbeeld kan het schandaal met aristolochiazuur in Chinese afslankkruiden dienen, voorgeschreven door een Belgische afslankkliniek in de jaren 90 van de vorige eeuw. Meer dan 100 vrouwen kregen een nierbeschadiging en inmiddels hebben 18 vrouwen nier- of blaaskanker als gevolg van het innemen van deze kruiden. Aristolochiazuur is in 2001 door de Nederlandse wetgeving verboden als ingrediënt in kruidenpreparaten. Onderzoek van Chinese kruiden gekocht op de Nederlandse markt tussen 2002 en 2008 liet zien dat 25 van de 190 preparaten nog steeds aristolochiazuur bevatten (3). Dat is 13%. Er is zelfs een preparaat gevonden dat na 7 dagen volgens voorschrift slikken al tot een toxische dosis en nierschade kan leiden (3).

2. Kruidenpreparaten bevatten lood, kwik, arsenicum en PAK's in onacceptabel hoge concentraties.

Stoffen zoals lood, kwik en arsenicum worden actief toegevoegd aan Chinese, Tibetaanse en Ayurvedische kruiden omdat het in het eeuwenoude recept staat. In 2005 werd de eerste patiënt met loodvergiftiging door Ayurvedische kruiden in Nederland in het ziekenhuis opgenomen. Inmiddels zijn er al 3 ernstige loodvergiftigingen gezien in Nederland.

Monsters van kruiden die tussen 2002 en 2007 in Nederland werden verzameld en onderzocht op lood, kwik en arsenicum bleken in 186 van de 292 (64%) gevallen de genoemde stoffen te bevatten.

Daarnaast komt het voor dat kruidenpreparaten de kankerverwekkende PAK's, polycyclische aromatische koolwaterstoffen, bevatten door drogen van de kruiden boven open vuurtjes.

3. Toevoeging van Westerse medicijnen aan kruidenpreparaten.

Bij analyse van kruidenpreparaten zijn allerlei gangbare westerse medicamenten gevonden zoals Viagra en Cialis, sibutramine, schildklierhormoon en steroïden. Dat maakt kruidenmiddelen natuurlijk wel effectief maar ook gevaarlijker. De dosering van de medicijnen in de kruidenpreparaten is totaal onvoorspelbaar. Een aantal oudere heren in Singapore die potentieverhogende Chinese kruiden hadden ingenomen, hebben dat met een hartinfarct of de dood moeten bekopen. Er bleek een drievoudige dosis Cialis in hun kruidenmiddel te zitten (3).

4. Interactie met geneesmiddelen.

Het bekendste voorbeeld is Sint Janskruid (Hypericum perforatum) dat bij lichte depressie enige verlichting kan geven. Het verhoogt echter ook de afbraak van gangbare medicijnen zoals bijvoorbeeld de pil en anti-epileptica. Nog ernstiger is de interactie tussen Sint-Janskruid en een bepaalde chemotherapie tegen dikkedarmkanker waardoor deze chemotherapie niet meer goed werkt (6).

 

Zijn Traditionele Kruidenpreparaten geneesmiddelen?

Kruidenpreparaten voldoen niet aan de normen die voor geneesmiddelen zijn gesteld. Er zijn grote problemen op het gebied van kwaliteit en veiligheid en er is nauwelijks tot geen effectiviteit van deze middelen aangetoond. De Inspectie Gezondheidszorg (IGZ) kan deze middelen niet onderzoeken op het voldoen aan de geneesmiddelennorm want er is geen norm.

 

Het Warenwetbesluit Kruidenpreparaten en de VWA!

In Nederland hebben wij het Warenwetbesluit Kruidenpreparaten. Gezien de bovenbeschreven problemen is het zeer wenselijk dat de VWA kruidenpreparaten grondig en regelmatig blijft controleren, de Europese regelgeving verplicht de VWA daar zelfs toe. Mensen die graag kruidenpreparaten willen gebruiken mogen toch minstens verwachten dat deze kruidenpreparaten net zo veilig zijn als ons voedsel en dat ze bovendien ook doen wat ze pretenderen.



Literatuur:

1. Strengthening the regulation of herbal medicines in Europe. Editorial, The Lancet, Vol 377, April 30, 2011

2.  UK moves to ensure "access to unlicensed herbal medicines". The Lancet Vol 377, April 30, 2011

3. Safety of herbal preparations on the Dutch market, proefschrift, Ing. Martijn Martena, Universiteit Wageningen in samenwerking met de Voedsel en Waren Autoriteit, Nederland

4. Chronic lead intoxication associated with Ayurvedic medication. Kanen BL, Perenboom RM, Ned. Tijdschr Geneeskd 2005, 149, 2893-2896

5. China vaart wel bij kruidenexport, opinie artikel, Thomas Dorlo en Prof. Dr. Henk Timmerman, Medisch Contact 64 nr. 46 | 12 november 2009, 1903.

6. Effects of St. John's wort on irinotecan metabolism. Mathijssen RH. et al. J Natl Cancer Inst. 2002 Aug 21; 94(16):1187-8.

Lees ook