Maak van chiropraxie geen reguliere zorg

De Nederlandse Chiropractoren Associatie (NCA) wil dat het beroep van chiropractor wordt erkend in Nederland en dat chiropractor een beschermde titel wordt. Lobbybureau BPRA, belangenbehartiger van de gezondheidszorg, bood 30 juni namens de NCA een petitie aan de Vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan.

Een chiropractor behandelt klachten die voornamelijk betrekking hebben op de wervelkolom, door gebruik te maken van manipulatie, ook wel ‘kraken’ genoemd. Daarbij wordt heel snel een ruk gegeven aan een gewricht.

In Nederland bestaat er geen opleiding tot chiropractor, omdat er geen medische en wetenschappelijke consensus is over het nut ervan. Dit is ook de reden dat chiropraxie niet voorkomt in de richtlijn van onder meer het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en dat ze niet wordt vergoed vanuit het basis-zorgverzekeringspakket.

Wie in Nederland chiropractor wil worden, moet voor een opleiding dus uitwijken naar het buitenland. Onder meer het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Denemarken bieden de vijfjarige opleiding aan. In de Verenigde Staten duurt de universitaire opleiding zes tot zeven jaar, waarna een afgestudeerde chiropractor zich doctor of chiropractic mag noemen.

Iemand die in het buitenland een geaccrediteerde opleiding tot chiropractor heeft afgerond, mag in Nederland het beroep uitoefenen. Maar dat betekent niet dat de overheid het beroep erkent. Daar probeert de NCA al jaren verandering in te brengen.

EW’s visie: geen erkenning zonder stevige wetenschappelijke onderbouwing

Chiropractor is geen beschermde titel in Nederland. Chiropractoren zijn niet opgenomen in de BIG-wet en de behandelmethode valt onder de alternatieve geneeswijzen, net als homeopathie en osteopathie.

Het gevolg van het ontbreken van wettelijke bescherming is dat iedereen zich chiropractor mag noemen. Ook mensen die geen opleiding in het buitenland hebben afgerond. Daarin schuilt het gevaar dat mensen met klachten terecht kunnen komen bij iemand die geen idee heeft wat hij of zij doet. Door de behandelmethode wettelijk te erkennen en door het beroep van chiropractor te beschermen, kan dit worden voorkomen.

Weinig wetenschappelijk bewijs

Maar hoe groot is de kans dat iemand zonder opleiding te werk gaat? En belangrijker: waarom een behandelmethode erkennen als de wetenschappelijke onderbouwing ervoor mager is? Voor acute pijn is er geen stevig bewijs dat chiropraxie kan helpen.

Wel zijn er een paar studies die een positief, maar bescheiden effect aantonen bij patiënten met chronische nek- en rugklachten. Wervelmanipulatie, oftewel ‘kraken’, kan dan op korte termijn pijnverlichting geven. Maar met zulke klachten kan iemand ook, of juíst, langsgaan bij de fysiotherapeut, neuroloog of orthopeed die wettelijk erkend en BIG-geregistreerd is. Wettelijke erkenning van chiropraxie lost dus geen probleem op dat niet al door de reguliere zorg wordt ondervangen.

Overheid moet terughoudend zijn

Als de overheid een zorgberoep wettelijk erkent, mag worden verwacht dat de opleiding, de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de behandelingen die de beroepsgroep aanbiedt, stevig wetenschappelijk zijn onderbouwd. Omdat niet overtuigend is aangetoond dat chiropraxie een duidelijke meerwaarde heeft ten opzichte van bestaande reguliere behandelingen, is het logisch dat de overheid terughoudend is in haar erkenning.

Niet zonder gevaren

De behandelmethode is bovendien niet zonder risico’s. Zo is nekmanipulatie een van de methoden die chiropractoren hanteren. Daarvan zijn enkele bijwerkingen bekend die variëren van hoofdpijn en duizeligheid tot, in zeer zeldzame gevallen, cervicale arteriële dissectie. Hierbij ontstaat een scheurtje in de wand van een hals- of wervelslagader dat een herseninfarct kan veroorzaken.

Zo’n slagaderscheurtje treedt gelukkig niet vaak op, maar áls het gebeurt, zijn de gevolgen zeer ernstig. Eerder schreef de NRC over patiënten die een herseninfarct hadden gekregen, nadat ze hun nek hadden laten kraken, en daarvan nooit volledig zijn hersteld.

Natuurlijk, vrijwel elke behandelmethode kan gepaard gaan met risico’s. Maar omdat bij nekmanipulatie niet overtuigend is aangetoond dat ze beter werkt dan bestaande reguliere behandelingen, weegt elk risico op een ernstige complicatie zwaar.

Als de NCA wettelijke erkenning wil, moet die overtuigend aantonen dat de behandeling veilig en effectief is én een duidelijke meerwaarde heeft ten opzichte van bestaande zorg. Tot die tijd is terughoudendheid van de overheid terecht.

Laurien Onderwater is wetenschapsredacteur bij EW Magazine. Dit artikel is 2 juli verschenen in EW Magazine.