Neemt de kwakzalverij steeds maar toe?
De vraag wordt vaak gesteld of kwakzalverij toeneemt in Nederland. Het antwoord is nee, al is het moeilijk om daar achter te komen.
Foto: Tabel. Percentage bevolking behandeld door een alternatieve genezer.
Dat is een van de meest gestelde vragen als ik in gesprek kom met een geïnteresseerde leek of journalist. Het antwoord kan al sinds een jaar of twintig ontkennend worden gegeven: nee, het neemt niet toe, de alternatieve consumptie daalt in ons land zelfs geleidelijk.
Erg makkelijk om daar achter te komen is het overigens niet. Jarenlang hebben wij gelukkig de Gezondheidsenquête van het CBS en die schetst het beeld, zoals te zien is in tabel 1. Het percentage van de Nederlanders dat in 2021 een alternatieve genezer bezocht was 5,1%. Een tweede zeer betrouwbare bron was jarenlang skepticus Jan-Willem Nienhuys, die jaarlijks de ledentallen van de diverse alternatiefgeneeskundige artsenverenigingen, onder andere van homeopaten en natuurgenezers, turfde.
Vorig jaar besloot hij zijn bevindingen over 2020 niet meer naar buiten te brengen omdat de websites van die clubs steeds slechter werden bijgehouden, zodat er van enigszins betrouwbare cijfers geen sprake meer kon zijn. Zijn conclusie luidde dat we hier te maken hebben met een sector in krimp en verval. Hij sluit overigens niet uit dat hij volgend jaar toch weer een nieuwe poging zal doen. Een andere belemmering c.q. storende factor zou wel eens gelegen kunnen zijn in de lidmaatschappen van clubs als Arts en Voeding, Arts en Leefstijl en Artsen Covid Collectief.
Onder die paraplu’s schuilt hoogst vermoedelijk een flink aantal met de kwakzalverij sympathiserende artsen. Je vindt er zelfs een aantal hoogleraren, met als bekendste de Leidse internist Hanno Pijl en de Utrechtse psychiater Jim van Os. De website van het Artsen Covid Collectief vermeldde in juli 2022 nog het ongeloofwaardige getal van 2700 medici als aantal leden. Niet weinigen zullen alleen door de discussie over het vaccin geïnteresseerd geraakt zijn in de discussie over de voor- en nadelen van de anti-covid vaccinaties. En als men eenmaal in het foute kamp is beland, dan is de drempel om ook andere niet-reguliere opvattingen te gaan omhelzen een stuk lager geworden.
Ook buiten de geneeskunde worden dan niet zelden curieuze opvattingen aangehangen. Een duidelijk voorbeeld ervan is de Heemsteedse antivax huisarts Frank Roodenburg. Hij werd erover op de vingers getikt door de IGZ, maar blijft zijn ideeën natuurlijk koesteren. Verbazend was het dan ook niet toen de man medio 2021 in een tv-interview op zo’n ultraconservatieve tv-zender stelde dat er sprake was van een ‘corona-gate’, gericht op depopulatie van onze bevolking.
Op de vraag wie daar dan achter zouden moeten zitten, zei hij eerst dat het niet zijn vakgenoten, de artsen waren, maar wel de driehoek, die bezig is de wereld in haar macht te krijgen: de Rothschilds, het World Economic Forum en de Rockefellers. Het geklets van Roodenburg over de enorme vaccinatieschade die wordt aan gericht door het mRNA covid vaccin werd door wetenschapsjournalist Maarten Keulemans pure voodoo kletskoek genoemd. Voor zover bekend praktiseert deze man nog altijd als huisarts. Opname op de gesloten afdeling, lijkt me.
Gerelateerde artikelen
Ajax, SBS6 en zes anderen op de longlist Meester Kackadorisprijs 2026
artikelen - 21 juli 2026De Vereniging tegen de Kwakzalverij heeft acht organisaties genomineerd voor de Meester Kackadorisprijs 2026. In alfabetische volgorde: Academy for Integrative Medicine (AIM), Ajax, BENU-apotheken, het Nederlands Telegeneeskundig Genootschap (NTG), SBS6, Scientific Dentistry United (SDU), Sympopna en Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN).
Lees meerCrowdfunding voor peperdure buitenlandse kwakbehandelingen
artikelen - 21 juli 2026Op naar Málaga, Barcelona of Florida. ‘Wonder’-klinieken in de VS en Spanje voeren peperdure en veelal risicovolle kwakbehandelingen uit waarvoor een wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt. Wanhoop als verdienmodel. Nederlandse patiënten trekken er heen, financieel geholpen door crowdfunding-acties. Of ze er baat bij hebben, is zeer de vraag.
Lees meerHoofdpijnkliniek Revive kwakzalft, de inspectie vindt het best
artikelen - 08 juli 2026Migraine genezen door een knellende gelaatszenuw los te snijden van de fronsspier. Twee KNO-artsen, Wilbert Boek en Hubert Faber, hebben al veel patiënten in hun kliniek Revive in Bilthoven geholpen. Neurologen ontraden migrainepatiënten deze aanpak omdat een wetenschappelijke onderbouwing ervoor ontbreekt.
Lees meer