De shortlist van kandidaten voor de Meester Kackadorisprijs 2007

Uit een flink aantal aanmeldingen heeft de jury van de Meester Kackadorisprijs 2007 de volgende shortlist van acht kandidaten vastgesteld, die in alfabetische volgorde hieronder kort worden geïntroduceerd.
Door: Van de Webredactie | Geplaatst: 7 jun 2010 | Laatste Wijziging: 16 aug 2016

De prijs is, zoals bekend, bestemd voor ‘instellingen, personen of ondernemingen die in belangrijke mate hebben bijgedragen aan de verspreiding in daad, woord of geschrift van de kwakzalverij in Nederland' (voor het complete reglement zie NTtdK, 2, 2003: 1-2). In 2003 viel de prijs ten deel aan de grote ziektekostenverzekeraar Zilveren Kruis Achmea, in 2004 aan de Bommelse huisarts Paul van Dijk, terwijl in 2005 Telegraaf-journalist Steenhorst de onbetwiste prijswinnaar werd. Vorig jaar ontving ZonMW-directeur Henk Smid de trofee. De acht genomineerden zijn inmiddels per brief op de hoogte gesteld van hun kandidatuur. Op zaterdag 27 oktober zal, voorafgaand aan het middagsymposium, de winnaar worden bekend gemaakt, waarna deze - indien aanwezig - in de gelegenheid zal worden gesteld een kort dankwoord uit te spreken. Wellicht dat sommige leden teleurgesteld zijn nu zij niet de door hen aangedragen kandidaat in de shortlist zien prijken. De jury laat weten dat zij de lijst niet al te lang wil/kan maken en dat sommige inzendingen te laat kwamen om nog te kunnen worden meegewogen. Afvallers van nu zijn wellicht geschikt om volgend jaar opnieuw aangemeld te worden.

GroenLinks
In het verkiezingsprogramma van GroenLinks voor de afgelopen verkiezingen in november 2006 stond een uitgebreide paragraaf over haar standpunt inzake alternatieve behandelwijzen. GroenLinks wil dat er een wettelijke registratie komt voor alternatieve behandelaars omdat door registratie serieuze alternatieve genezers zouden zijn te onderscheiden van kwakzalvers. Daarnaast wil GroenLinks dat er meer onderzoek gedaan wordt naar alternatieve geneeswijzen, dit terwijl er wereldwijd al duizenden goede onderzoeken met negatief resultaat zijn gedaan naar vele vormen van alternatieve behandelwijzen. Het volgende citaat getuigt van een huiveringwekkende domheid: ‘Het kabinet beschouwt de alternatieve zorg als onwetenschappelijk en daarom onzinnig. De patiënten die er gebruik van maken, zijn kennelijk dom. Dat terwijl één op de drie Nederlanders wel eens een alternatieve behandeling ondergaat en meer dan de helft van alle Nederlanders homeopathische medicijnen in huis heeft. Desondanks worden alternatieve genezers en geneeswijzen niet erkend én niet gecontroleerd.' Gelukkig staat GroenLinks praktisch alleen met haar pro-alternatieve standpunt. CDA, VVD en PvdA, zitten op het punt van alternatieve therapieën redelijk op een lijn. Zij staan veel afwijzender tegenover alternatieve behandelaars dan GroenLinks, terwijl de SP het meest duidelijke afwijzende standpunt heeft: alleen bewezen werkzame behandelingen moeten worden vergoed.


KNMG-district VI te Rotterdam
De KNMG is op papier een democratische organisatie, waarbij het hoofdbestuur wordt geïnformeerd en aangestuurd vanuit de districten. Helaas is de werkelijkheid dat er binnen de artsenorganisatie maar weinig mensen te vinden zijn die bereid zijn dit toch zeer belangrijke werk op zich te nemen. Het aantal actieve leden is maar klein en het beleid van een heel district of zelfs een hele regio kan worden bepaald door een betrekkelijk toevallig samengesteld bestuur, bestaand uit slechts enkele personen. In Rotterdam wordt het district bestuurd door voorzitter dr. C.P. Kaiser, o.m. bijgestaan door regioambassadeur Jans. Beiden zijn zeer pro-alternatief en de laatste praktiseert zelfs kleurentherapie, orthomoleculaire en natuurgeneeswijze. Onder het nog altijd respect afdwingende blazoen van de KNMG organiseerde dit district in 2006 en in 2007 de Fusioncongressen, ruimhartig gesubsidieerd door Vogel, Ortho, VSM en NatuurApotheek, waar op kritiekloze wijze alternatieve geneeswijzen werden aangeprezen. Onze webredacteur Ter Borg betitelde dit district zelfs als ‘afvallig' en men moet hem hier volmondig gelijk geven.

Lentis
Lentis is de voortzetting van de GGZGroningen onder zijn nieuwe en wervend bedoelde naam. Deze GGZ, die op vijf Noordelijke locaties in de psychiatrie actief is, is opgedeeld in vijf zorggroepen en een ervan wordt Welnis genoemd. Deze zorggroep lijkt in de greep van de kwakzalverij te zijn gekomen, want men laat zich daar - net als in het vorig jaar genomineerde Slotervaartziekenhuis - inspireren door wat men noemt de wereldwijde beweging van de ‘Integrative medicine'. Daaronder verstaat men o.m. een open en kritische houding naar alle disciplines en systemen (regulier, alternatief, complementair) op basis van evidence-based medicine en het creëren van een ‘healing environment' waarin biologische, emotionele, mentale, sociale, maar ook energetische, ecologische en spirituele aspecten van de persoon betrokken worden. Behalve hulpverlening aan de minder ernstig psychiatrische klant in het Centrum voor Integrale Psychiatrie, waar men ook antwoord krijgt op zijn zingevingsvragen, organiseert Welnis sinds 2006 jaarlijks een congres te Groningen. Temidden van enkele argeloze sprekers uit de reguliere geneeskunde domineren daar kopstukken uit de alternatieve geneeskunde als de Tibetaanse Lama Gangchen Rinpoche, neuroacupuncturist Keppel Hesselink, TNO-chemicus Van der Greef met zijn liefde voor de Chinese geneeskunde, de Winschoter psychiater Hoenders en een Amerikaan verbonden aan het verschrikkelijke NCCAM (zie ook NTtdK 2, 2007: 11-14). Men laat zich daarbij schaamteloos sponsoren door de orthomoleculaire leverancier Smeets & Graas, voor al uw supplementen en omega-3 pillen, en de Alkmaarse homeopathiefabrikant VSM, een oude bekende van onze Vereniging.


Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF)
Deze organisatie wil van patiënten consumenten maken, dat wil zeggen dat passieve ziektelijders actieve zorggebruikers moeten worden. Wat daarmee wordt bedoeld, maakt haar directeur, drs. Iris van Bennekom, duidelijk: ‘complementaire en alternatieve geneeswijzen' dienen in het basispakket van de zorgverzekeringen te worden opgenomen. Het huidige basispakket is namelijk gebaseerd op het aanbod aan zorg, terwijl de NCPF van mening is dat het pakket juist moet uitgaan van de vraag naar zorg. In de praktijk is dit de vraag naar complementaire behandelwijzen. Een moderne variant van het aloude ‘u vraagt en wij draaien' principe. Via een aanvullende verzekering patiënten/consumenten extra te laten betalen voor complementaire zorg geeft volgens mevrouw Van Bennekom geen pas, want met name de vele chronisch zieken hebben daarvoor niet altijd de financiële middelen. Wanneer het gaat om het bepleiten van een dergelijke uitbreiding van het basispakket is de NPCF in de persoon van mevrouw Van Bennekom alom present. Zo was zij onder andere prominent aanwezig op een door de FNV en de de vereniging voor ‘Complementary and Alternative Medicine' georganiseerd congres, waar ‘de zorgconsument met al zijn ervaringsdeskundigheid op het gebied van de zorg' centraal stond. Daar werd zelfs gedebatteerd over de stelling dat als complementaire en alternatieve geneeswijzen niet in het basispakket werden opgenomen, de burger ernstig werd belemmerd in zijn keuzevrijheid. Van de aldaar aanwezigen was 85% het met deze stelling eens, onder wie uiteraard Van Bennekom van de NPCF.

Drs. E. Nijpels, commissaris der koningin in Friesland
De heer Nijpels zit, na een niet altijd even succesvolle carrière als VVD-politicus (waarin Bolkestein hem er eens van betichtte een 'karakterachterstand' te hebben), al weer geruime tijd op het pluche in Leeuwarden. Onder zijn leiding en met zijn instemming beging Gedeputeerde Staten van Friesland in 2007 de enormiteit te denken dat acupunctuuronderwijs aan de Christelijke HBO Leeuwarden een belangrijke economische impuls voor de provincie zou kunnen gaan betekenen. Het op te richten Kenniscentrum Toegepaste Chinese Geneeskunst kreeg van GS een financiële garantieregeling, die tot € 100.000,zou kunnen oplopen. Op een uitvoerig beargumenteerde protestbrief onzerzijds tegen deze verspilling van publieke middelen reageerde Nijpels met een nietszeggend drieregelig briefje.


De pensioenfondsen ABP en PGGM
Beide pensioenfondsen hebben in 2006 op argeloze wijze hun naam geleend aan een commerciële uitgave, getiteld Pensioengids 2005/2006, die volgens uitgever Driessen ‘alle informatie bevat die de senior nodig heeft'. In deze uitgave met op de cover de logo's van beide pensioenfondsen ritselt het van de kritiekloze aanprijzing van kwakzalverijen als ayurevedische massage, HPU-diagnose, energetische geneeskunde, Quantum Touch, Bach bloesemtherapie, homeopathie, biochemische celzouttherapie en colonhydrotherapie. Men vermeldt ook de adressen waar deze zegenrijke therapieën kunnen worden bekomen. Grove onjuistheden als de bewering van de firma ASL Medica dat mensen van boven de 45 jaar voor hun gezondheid voedingssupplementen zouden moeten gebruiken, worden afgewisseld met de mededeling dat ‘opname van pompoenpitolie voor mannen en extracten uit de teunisbloem voor vrouwen' sterk worden aanbevolen. Ook rept men van ‘optimalisatie van de biologische beschikbaarheid van de aangeboden inhoudstoffen'. Schandalig was ook de opmerking dat homeopathie ‘een milde en effectieve manier is om mensen te genezen'. Geloven de ABP- en PGGM-bestuurders dat werkelijk? Ouderen vormen een gemakkelijk doelwit voor kwakzalvers met hun vele chronische kwalen waarvoor de reguliere geneeskunde soms geen goede oplossing biedt. Juist daarom zou de Pensioengids op dit punt helderheid moeten verschaffen en niet aan allerlei kwakzalverij vrij baan moeten geven. De VtdK drong er bij beide fondsen op aan een rectificatie te sturen om te voorkomen dat de aangesloten pensioentrekkers hun zuurverdiende geld zouden uitgeven aan waardeloze behandelwijzen, maar beiden weigerden dat met de mededeling zich niet verantwoordelijk te voelen voor de inhoud van de gids.


UMC Zorgverzekering (voorheen IZA/AZ)
De Vereniging tegen de Kwakzalverij heeft aan de zorgverzekeraars herhaaldelijk gevraagd een einde te maken aan de koppelverkoop van alternatieve behandelwijzen in hun aanvullende verzekeringspakketten. Ook de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg adviseerde in 2005 in zijn rapport Medische diagnose: kiezen voor deskundigheid om er bij de verzekeraars op aan te dringen dat alternatieve hulp altijd los moet kunnen worden verzekerd, dus nooit als gedwongen onderdeel van een groot aanvullend pakket. In hetzelfde jaar sprak minister Hoogervorst zijn afkeuring uit over de koppelverkoop van alternatieve behandelwijzen in de aanvullende verzekeringspakketten. Er zijn tot nu slechts enkele ziektekostenverzekeraars die de mogelijkheid hebben geboden om deze behandelwijzen apart te verzekeren. Men zou mogen verwachten dat juist de Ziektekostenverzekeraar van de Universitaire Medische Centra (UMC zorgverzekering) het personeel van deze wetenschappelijke instellingen in staat zou stellen een aanvullend verzekeringspakket te kiezen met uitsluiting van alternatieve behandelwijzen. Het tegendeel is het geval: de verzekeraar biedt geen enkel aanvullend pakket zonder alternatieve behandelwijzen aan. Oproepen om hier verandering te brengen heeft de UMC zorgverzekering aanvankelijk zelfs afgewezen. Begin 2006 liet de verzekeraar na een oproep door de Raad van Bestuur van het Erasmus MC weten dat in 2007 aan de ongewenste koppeling van alternatieve behandelwijzen in het pakket een einde zou worden gemaakt. Dat is niet gebeurd. Desgevraagd liet de verzekeraar ons weten dat de directie en bestuurscommissie UMC onlangs besloten hebben de bestaande pakketten niet te wijzigen. In plaats van het goede voorbeeld te geven dwingt deze zorgverzekeraar de UMC´s een verzekering voor onwerkzame behandelingen af en werkt zo mee aan de bevordering van de kwakzalverij.


Website Kiesbeter
Kiesbeter, de website bijgehouden door het RIVM, volgt nog steeds het ideaal van de wet-BIG: de kwaliteit van de zorgverlening bevorderen en de burger beschermen tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen van zorgverleners, nu de burger de vrije keuze van geneeswijze heeft. De werkelijkheid is natuurlijk dat iedereen genezer, zorgverlener, homeopaat, craniosacraaltherapeut, orthomanueel psychosebestrijder of qi-specialist kan heten. Door dit fenomeen onbenoemd te laten, en ook nog iriscopie, homeopathie, megavitaminetherapie en andere kwakzalverijen te blijven beschrijven zonder daar per stuk een vergelijkend waardeoordeel over uit te spreken, blijft het kennelijk wat wereldvreemde RIVM deze ongewenste bijverschijnselen van de wet-BIG legitimeren. De verbeteringen die vorig jaar zijn ingevoerd zijn voornamelijk van cosmetische aard en daarom volgt een hernieuwde nominatie na de eerdere van vorig jaar.

Lees ook