Symposium 2022Kritische kijk op leefstijlgeneeskunde

Schrijf u nu in
Door: Martijn ter Borg | Geplaatst: 14 mei 2006

Gevaarlijke kruiden en de lever

Elke maand verschijnen er in de media en medische literatuur berichten over bijwerkingen van kruiden. Vooral voor de lever kunnen kruiden schadelijk zijn.

Uit recente onderzoeken komt naar voren dat een belangrijk deel van de patiënten kruiden gebruikt, zelfs ter behandeling van leverziekten.

Van alternatieve middelen wordt vaak beweerd dat ze geen bijwerkingen hebben en dus ook niet schadelijk zijn voor het lichaam. In het verleden is maar al te vaak gebleken dat deze alternatieve middelen, en in het bijzonder kruiden, ernstige bijwerkingen en klachten kunnen veroorzaken, terwijl ook over kruiden onder de algemene bevolking vaak de gedachte heerst dat ze veilig zijn omdát ze natuurlijk zijn. Zo werd België in het begin van de jaren negentig opgeschrikt door ernstige nierproblemen bij meer dan 70 mensen die Chinese kruiden hadden gebruikt om af te vallen. Verder kunnen kruiden ook de werking van reguliere geneesmiddelen beïnvloeden. Bekend is vooral de interactie tussen sint-janskruid (Hypericum perforatum) en een bepaalde chemotherapie tegen dikkedarmkanker waardoor deze chemotherapie niet meer goed werkt (1).

De laatste jaren lijkt er in het westen een toename te zijn in de interesse in en het gebruik van kruidenmiddelen. Kruiden kunnen met name ook grote invloed hebben op en schade aanrichten aan de lever. Uit een onderzoek onder patiënten die een polikliniek voor leverziekten bezochten bleek 21% kruiden te gebruiken. Dertien procent gebruikte deze kruidenmiddelen juist voor de behandeling van een leverziekte (2). Deze percentages kunnen bij bepaalde bevolkingsgroepen, bijvoorbeeld Chinezen, nog veel hoger zijn. In de Verenigde Staten is er tussen 1990 en 1997 sprake geweest van een extreme toename van 380% in het gebruik van kruidenmiddelen (3).

Recent werden er op het Europese levercongres (EASL) resultaten bekendgemaakt van een onderzoek uit Singapore naar de oorzaak van leverfunctiestoornissen (4). Gedurende een jaar werden alle patiënten met leverfunctiestoornissen onderzocht die waarschijnlijk werden veroorzaakt door medicijnen. Uiteindelijk bleek 84% van deze patiënten traditionele Chinese middelen te gebruiken, slechts 16% had leverfunctiestoornissen door reguliere geneesmiddelen. Een andere uitkomst van deze studie was dat ‘Traditionele Chinese middelen’ vaak versneden (vermengd) werden met reguliere geneesmiddelen, zoals prednison. Er zijn zeer veel kruidenpreparaten bekend die leverfunctiestoornissen kunnen veroorzaken, waaronder kava, gamander, noni-sap en vele anderen.

Het is dan ook belangrijk om altijd te denken aan kruidengebruik als mogelijke oorzaak van leverfunctiestoornissen. De definitieve diagnose is moeilijk te stellen omdat tal van oorzaken en andere leverziekten uitgesloten moeten worden (het is een diagnosis per exclusionem). Omdat de werking van kruiden meestal afwezig of beperkt is, er weinig onderzoek wordt gedaan naar (bij)werkingen van kruiden, en omdat ze potentieel schadelijk kunnen zijn voor onder andere de lever, moet het gebruik ervan dan ook afgeraden worden, vooral bij mensen die al een (andere) leverziekte hebben.

Referenties:
1. Mathijssen RH. et al. J Natl Cancer Inst. 2002 Aug 21;94(16):1187-8.
2. Strader DB. et al. Use of complementary and alternative medicine in patients with liver disease. Am J Gastro 2002;97:2391–2397.
3. Eisenberg DM. Trends in alternative medicine use in the United States,1990–1997.J Am Med Assoc 1998;280:1569–1575.


@page { margin: 2cm }
P { margin-bottom: 0.21cm }
–>4. Wai CT. et al. Journal of Hepatology
2006; 44 (suppl. 2): S266.

Nieuwsbrief

De Digitale Nieuwsbrief van de VtdK houdt u regelmatig op de hoogte van nieuwe artikelen op deze site.

 

Martijn ter Borg

Martijn ter Borg studeerde geneeskunde aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Hierna heeft hij een jaar als arts-assistent interne geneeskunde gewerkt in het IJsselland ziekenhuis te Capelle aan den IJssel om in 2004 te starten met een promotieonderzoek naar de behandeling van chronische hepatitis B. Hij heeft meerdere medisch wetenschappelijke publicaties over dit onderwerp in binnen en buitenland op zijn naam staan over dit onderwerp. In 2008 is hij gepromoveerd op het proefschrift ‘Immune Modulating Therapy and its Viral Kinetics in Chronic Hepatitis B’. In 2007 is hij gestart met zijn opleiding tot maag-darm-leverarts in het Deventer ziekenhuis te Deventer en vervolgens in het Erasmus MC te Rotterdam. Sinds maart 2013 is hij werkzaam als maag-darm-leverarts op de afdeling maag-darm-leverziekten van het Máxima Medisch Centrum.

Gerelateerde artikelen

artikelen - 26 september 2022

Buitenlandrubriek met o.a.: ‘Alternatieven zouden niet meer mogen opereren in India’ / Koning Charles III is lang een promotor van alternatieve behandelingen geweest.

artikelen - 16 september 2022

Met bioresonantie-apparaten als de CyberScan kunnen vitamine- en mineralentekorten worden opgespoord, denkt therapeut Hayo Bol. Bewijs ontbreekt.

artikelen - 10 september 2022

NRC-columniste en sceptica Cecile Janssens is op 54-jarige leeftijd overleden. Een In Memoriam van Nico Terpstra.