Encyclopedie: Hyperactiviteit

Vermeende gedragsstoornis, veelal voorkomend bij kleine kinderen, gekenmerkt door onrustig gedrag, gebrek aan concentratie, impulsiviteit, de neiging zich overal mee te bemoeien et cetera. De moderne naam is Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD).
Door: Van de Webredactie | Geplaatst: 27 jul 2009 | Laatste Wijziging: 15 feb 2016

De diagnose hyperactiviteit werd populair in de jaren '70. Aanvankelijk zocht men de oorzaak voor zulk gedrag in minieme beschadiging van het brein (Minimal Brain Dysfunction) en er werd verondersteld dat veel van deze MBD-kinderen zich tot criminelen zouden ontwikkelen als er niet ingegrepen werd -- *Lombroso's ideeën in een nieuw jasje. (Zoiets werd overigens ook beweerd van mannen met een *meervoudige persoonlijkheidsstoornis: die zouden in het gevang zitten in plaats van bij de therapeut zoals veel vrouwelijke slachtoffers.) Ingegrepen werd er, en wel met Ritalin, een amfetamineachtig middel. In het midden van de jaren '70 slikten er in de VS misschien wel een miljoen kinderen dagelijks een pil om ze koest te houden, en nog in de jaren '90 slikten in sommige buurten van Amerikaanse steden een op de vijf kinderen Ritalin. In Nederland krijgt slechts een op de vijfhonderd dit middel. Er is een patiëntenvereniging in Nederland. 

Sinds de jaren '80 richten (alternatieve) artsen maar vooral de populaire media de beschuldigende vinger voornamelijk naar suiker en voedseladditieven. Hyperactiviteit zou een niet-onderkende overgevoeligheidsreactie zijn op deze stoffen (soms is er abusievelijk sprake van 'allergie'). 

In zeldzame gevallen lijken additieven inderdaad dergelijke klachten te kunnen veroorzaken, maar specialisten beschouwen de meeste gevallen van hyperactiviteit toch als reacties op spanningen in het gezin (het advies is dan vaak therapie, maar dit is voor veel ouders moeilijk te verteren). Vaker wordt echter verondersteld dat het voornamelijk een kwestie is van aanleg, en dat het kind er meestal vanzelf overheen groeit. Volgens sommigen is dit maar in de helft van de gevallen zo. 

Literatuur

Hulspas, M., 'Onhandelbaar door appelmoes', Skepter 1993c, vol. 6 (2), p. 12-15.
Schrag, P. en D. Divoky, The myth of the hyperactive child. New York, 1975.

 

Naschrift november 2009

Inmiddels wordt de diagnose ADHD steeds vaker gesteld, en het aantal van 1 per 500 is achterhaald.

 

Lees ook