BEGRIPPEN

Begrippenlijst: e

14 apr 2009 | Van de Webredactie | Laatste wijziging: 8 mrt 2010

Echinacea: een van diverse soorten planten waarvan de delen gebruikt worden tegen allerlei kwalen.

Eckstein, Emma (1865-1924): Een beroemde patiënte van Sigmund *Freud en zijn vriend Wilhelm *Fliess, die op basis van een onzinnige theorie aan haar neus werd geopereerd , met ernstige gevolgen. (TWW)

Edelsteentherapie: Edelstenen worden ter bestrijding van allerlei ziekten op de huid gedragen zo dicht mogelijk in de buurt van het zieke orgaan, of ook wel verpulverd, opgelost en tot drankje verwerkt en zelfs soms als homeopathische bereiding (antroposofische geneeswijze). Er zijn twee types achterliggende gedachte. In de ene denkwijze grijpt men terug op Hildegard van Bingen (1098-1179), of op het idee dat de edelstenen langzaam in de aarde gegroeid zijn en daaraan een kracht ontleend hebben. Volgens deze leer moet men agaat bij epilepsie toepassen, gele stenen bij geelzucht, chrysopaas bij watervervuiling enzovoorts enzovoorts. In de andere denkwijze gaat men ervan uit dat in de kosmos alles met alles samenhangt. Zo worden de diverse delen van het menselijk lichaam geassocieerd met diverse sterren en planeten (medische astrologie), met edelstenen, met individuele mineralen, met verschillende planten, met kleuren (kleurentherapie), geuren en smaken enz. In deze esoterische opvatting gaat men ook uit van een eigen energiebegrip. Alle natuurlijke dode stof en alle levende wezens zouden zich in een soortspecifieke ‘trillingstoestand’ bevinden of in het bezit zijn van 'energieën' of 'krachten'. De verschillende hemellichamen zenden ‘krachten’ uit die met die trillingstoestanden corresponderen waardoor bijvoorbeeld in edelstenen genezende krachten gewekt worden, als ze tenminste op hun beurt corresponderen met de trillingstoestand van de ziekte. Dit klinkt natuurlijk mooi, maar het is verder onzin. Van edelsteentherapie is dan ook nooit enig nut gebleken. Gedragen ter bestrijding of voorkoming van ziekten zijn edelstenen niets anders dan amuletten zoals die in de volksgeneeskunst veelvuldig voorkomen, ook nu nog.

Eigenbloedtherapie: Afnemen van het eigen bloed en dat vervolgens weer injecteren, al dan niet na de een of andere behandeling.

Eigenurinetherapie: Als eigenbloedtherapie, maar dan met de eigen urine; het is eveneens in het begin van de 20ste eeuw bedacht. Een kuur bestaat uit een eerste injectie in de spieren van 0,5 ml urine met een drupje fenol. Dan wordt elke twee tot drie dagen de hoeveelheid opgevoerd tot 5 ml in stapjes van 0,1 ml. Het zou werken tegen onder andere allergie. Het is onzin en gevaarlijk als de urine niet steriel is, bijvoorbeeld bij urineweginfecties en geslachtsziekten. Een recent (februari 2009) sterfgeval door injectie met urine is dat van Gabriela Ascarrunz. Het is niet bekend op welke schaal injecties met eigen urine thans in Nederland worden toegepast.

Een tweede versie van urinetherapie is het drinken van de eigen ochtendurine, vaak ter preventie van ziekte. Een bekende voorstander hiervan is de Indiase politicus (geen medicus) Morarji Desai. Een Amerikaanse propagandiste is Martha M. Christy, die het drinken van eigen urine voor tientallen zo niet honderden kwalen aanbeveelt. In Nederland prijst de *ayurveda-beoefenaar en classicus Coen van der Kroon (1962) deze methode aan. Zie ook:
Skeptic Dictionary over Urine Therapy
Martin Gardner, Urine Therapy, Skeptical Inquirer, vol. 23 (6), mei/juni 1999, p.13-15.
Voorlichtingsmateriaal van de American Cancer Society
En tevens de Engelse Wikipedia.

Elektroacupunctuur volgens Voll (EAV): Diagnostische methode gebaseerd op een mengeling van ideeën van *Abrams, *acupunctuur, *Scientology en *homeopathie, in 1951 ontworpen door de Duitse huisarts Reinhold Voll (1909-1989). (TWW)

Elektrofysiologische diagnostiek (EFD) : Een variant van de *elektroacupunctuur volgens Voll, gebruikt in de *mesologie, waarbij gemeten wordt op zogenaamde acupunctuurpunten, voornamelijk aan handen en voeten. Zoals bij EAV is uiteengezet is de diagnostische waarde van dit soort metingen nihil omdat acupunctuurpunten niet bestaan en de gemeten huidweerstand verandert naarmate de onderzoeker de druk op de elektrode laat toe- of afnemen.

Elektrohomeopathie: variant van homeopathie bedacht door graaf Cesare Mattei (1809-1896). Mattei onderscheidde verschillende soorten elektriciteit: rode, blauw en groene, en door bepaalde processen kon hij, naar hij meende, deze in bepaalde mineralen en plantaardige producten concentreren. Zie verder Wikipedia.

Elektrostress: Vermeende kwaal, naar verluidt veroorzaakt door elektromagnetische velden geproduceerd door huishoudelijke apparaten, hoogspanningsleidingen en zenders voor radio en mobiele telefonie. (TWW)

Energie: in de natuurkunde is energie een boekhoudkundige grootheid waarvoor een universele behoudswet geldt. In het midden van de 19de eeuw brak het inzicht door dat alle vormen van energie gelijkwaardig zijn. Energie in de natuurkunde wordt uitgedrukt in de eenheid joule ongeveer gelijk aan de energie benodig om een gewicht van een kilo tien centimeter op te tillen of een gram water een kwart graad te verwarmen. Het woord energie heeft natuurlijk nog een tweede, niet natuurkundige betekenis, namelijk zoiets als daadkracht of vitaliteit. In de esoterie en de alternatieve genezerij wordt energie opgevat als een geheimzinnige vloeistof die kan stromen en trillen, en die onderhevig is aan 'blokkades' en die niet in joules kan worden uitgedrukt. In verband hiermee spreekt men over het energielichaam (*aura), energiecentra (*chakra's), levensenergie (ook bekend als chi of qi of prana), energiekanalen (de meridianen van de *acupunctuur). Het gebruik van wis- en natuurkundige termen (ook bijvoorbeeld frequentie, trilling, quantum, spectrum, dimensie) in de esoterie is pure dikdoenerij door personen die geen flauw idee hebben wat die termen inhouden. Wie in verband met geneeskunde komt aanzetten met 'massa is ook energie' is niet goed snik. Omzetting van weegbare hoeveelheden massa in energie vindt alleen bij kernreacties plaats (de atoombom op Hiroshima: ruim een halve gram omgezet).

Enneagram: Numerologische indeling van persoonlijkheidstypen, waarbij typen gerelateerd zijn als hun nummers (1 tot 9) een drievoud zijn of naast elkaar staan in de decimale expansie van 1/7. Het enneagram is bedacht door de mystieke Armeense tapijtenhandelaar George Gurdjieff en in de jaren 1960 verder ontwikkeld door de Boliviaan Oscar Ichazo en in 1988 gepopulariseerd door de paranormale psychologe Helen Palmer. Zie verder: Occulte karaktertypen: de doodzonden van het enneagram, door Rob Nanninga. Er zijn in Nederland ten minste twee kwakzalvende artsen met enneagram in hun pakket, en dat is nog niet Roy Martina meegerekend, die de Enneagram Integratie Kunde (EIK) mee hielp ontwikkelen.

Enzymtherapie: behandeling met enzymen, meer in het bijzonder met de preparaten Wobenzym, Wobe-Mugos, Vasolastine en Reumajecta. (TWW)

Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR): Een vorm van psychotherapie waarbij de patiënten heen en weer moeten kijken. (TWW)