LEZERSVRAGEN

Vragen van twee middelbare scholieren

16 feb 2004 | W.M. Veenema | Laatste wijziging: 24 jul 2009

1. In hoeverre acht u alternatieve geneeswijzen een gevaar voor de samenleving? (m.b.t gezondheid en sociale gemeenschap) en wat is de reden voor uw standpunt?

Bij de vraag of het kwaad kan wordt vaak te luchthartig gereageerd. Alternatieve behandelwijzen (AB's) worden vaak bekeken door de bril van "baat het niet, het schaadt ook niet." Zolang als je niet naar je portemonnee kijkt, is dat ook vaak zo, want de meeste vormen hebben geen of nauwelijks werking. Maar als het mis gaat kunnen de gevolgen ernstig zijn.

Argumenten om voor AB's te waarschuwen zijn er vele.Ik wil de volgende voor u opsommen.

a. AB's bevorderen de "volksdomheid" door het propageren van absurde ideeen over ziekte en gezondheid.
Ik noem als voorbeelden het bestaan van meridianen, de werkzaamheid van homeopathische verdunningen waarin geen werkzame stof meer aanwezig kan zijn , het geloof in reïncarnatie, iriscopie en vele andere.
Ik vind dit aspect erg belangrijk. De mens verdient immers een nuchtere en op feiten gebaseerde voorlichting over het functioneren van lichaam en geest en geen misleiding of sprookjes op dit gebied. Als dit wel getolereerd wordt blijkt dat de stap naar bewuste oplichting gemakkelijk en vaak gemaakt wordt.

b. Adequate therapie kan te laat komen.
Dit is de ernstigste konsequentie van alternatieve interferentie met de reguliere geneeskunde (de affaire Sylvia Millecam is hiervan een duidelijk voorbeeld). Het komt helaas geregeld voor dat alternatieve behandelaars nalaten om patiënten te adviseren hun eigen huisarts of specialist te raadplegen of hen dat zelfs ontraden. Dit kan ernstige gevolgen hebben.

c. AB's werken medicaliserend en ziektebevorderend.
Ik heb nog nooit iemand bij de homeopaat vandaan zien komen zonder een recept. Het hebben van een klacht betekent meteen het hebben van een kwaal, terwijl 80% van de bevolking dagelijks wel een of andere klacht blijkt te hebben. De iriscopist stelt altijd een afwijking vast, en ga zo maar verder. Het behoeft geen betoog dat dit slecht is voor de gevoelens van gezondheid en welzijn van de betrokkenen. Vaak kost het ook nog veel geld om de ongerust geworden patiënten met regulier onderzoek weer gerust te stellen (als dat al lukt!)

d. Valse hoop en schuldgevoel bij ernstige ziekten.
Bij een aantal AB's speelt het veronderstelde, zelfhelende vermogen van de patiënt een belangrijke rol. Als de patiënt niet genoeg zijn best doet of de richtlijnen niet precies volgt, is hij zelf de schuld van het uitblijven van verbetering. Mensen zwijgen dan beschaamd als de behandeling niet het resultaat bracht dat hun was beloofd. De valse hoop bij ernstig zieke mensen door de alternatieve behandelaar gewekt is soms pijnlijk om mee te maken, met name voor de minder goedgelovige familieleden.

e. Directe gevaren van de behandeling.
Enkele voorbeelden: Onlangs waren er in de Verenigde Staten weer twee veroordelingen van chelatietherapeuten wegens dood door schuld. Met de regelmaat van de klok verschijnen er berichten over ernstige bijwerkingen van kruidentherapie (misschien wel de minst controleerbare van alle AB's). Hepatitis door het gebruik van niet gesteriliseerde acupunctuurnaalden komt frequent voor.

f. Absurde bedragen worden patiënten afgetroggeld.
De voorbeelden van wanhopige patienten die zich diep in de schulden steken om een waardeloze alternatieve behandeling te volgen zijn legio.

2.Welke maatregelen zou de regering moeten nemen om de alternatieve
geneeswijzen aan banden te leggen?

De tolerante houding van overheidswege tav AB's zou behoorlijk moeten verminderen. Verbeter de objectieve voorlichting over AB's en probeer de meestal weinig kritische berichtgeving in de media bij te sturen.

4. Zouden, met de juiste regels en wetten, alternatieve geneeswijzen legaal kunnen zijn in Nederland?
Met de wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG) zijn de AB's nu al legaal. De mens wordt wijs genoeg geacht om zelf te oordelen en te kiezen. Omdat hij onvoldoende medisch inzicht heeft kan hij dat vaak niet goed genoeg. Bescherming en hulp bij de keuze is daarom belangrijk Iedere alternatieve behandelaar mag nu maar kletsen en beloven wat hij wil. Pas bij overduidelijke schade volgt soms(!) een corrigerende interventie. Het kwaad is dan meestal al geschied. Je zou het toch voor willen zijn. Dus goede voorlichting en de "vinger strak aan de pols houden" door wettelijke regels.

Iedereen moet wel de vrijheid houden om zijn eigen keuzes te maken, maar goede voorlichting is dan wel een absolute voorwaarde.Laten we de zaak liever bovengronds houden.

5. Hoe ziet u de toekomst voor Nederland als er geen verdere regulering van alternatieve geneeswijzen komt, (m.a.w. als de situatie blijft zoals hij is)?
Uiteindelijk zal de wal het schip wel keren. Maar dat dit ten koste gaat van vele slachtoffers (ernstige en minder ernstige) zal niemand verbazen.

Nieuwsbrief

De Digitale Nieuwsbrief van de VtdK houdt u regelmatig op de hoogte van nieuwe artikelen op deze site.